National / BRICS સમિટ પહેલાં ભારતનો ચીનને મોટો સંદેશ, અરુણાચલના સત્તાવાર નકશામાં 27 સ્થળો સામેલ

ભારત સરકારે અરુણાચલ પ્રદેશના સત્તાવાર સર્વે ઓફ ઈન્ડિયાના નકશામાં મહત્વપૂર્ણ ફેરફાર કરીને ચીનને સ્પષ્ટ રાજદ્વારી અને વ્યૂહાત્મક સંદેશ આપ્યો છે. અપડેટ કરાયેલા નકશામાં અરુણાચલ પ્રદેશના કુલ 27 સ્થળોને સત્તાવાર ભારતીય નામો સાથે ચિહ્નિત કરવામાં આવ્યા છે. તેમાં વ્યૂહાત્મક રીતે મહત્વપૂર્ણ પર્વતીય ઘાટ, તળાવ, વસાહતો અને ભારત-ચીન સરહદ નજીક આવેલા એક યુદ્ધ સ્મારકનો પણ સમાવેશ કરવામાં આવ્યો છે. ચીન વર્ષોથી અરુણાચલ પ્રદેશને "જંગનાન" અથવા "દક્ષિણ તિબેટ" તરીકે રજૂ કરવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યું છે. ભારતે આ પગલાથી ફરી સ્પષ્ટ કર્યું છે કે અરુણાચલ પ્રદેશ ભારતનો અભિન્ન અને અવિભાજ્ય ભાગ છે અને માત્ર નામ બદલવાથી હકીકત બદલાતી નથી.

આ નિર્ણય એવા સમયે લેવામાં આવ્યો છે જ્યારે ભારત અને ચીન વચ્ચે સરહદ પર શાંતિ અને સ્થિરતા જાળવવા માટે રાજદ્વારી સ્તરે ચર્ચાઓ ચાલી રહી છે. જોકે બંને દેશો વચ્ચે સરહદ સંબંધિત વિવાદોનો કોઈ અંતિમ ઉકેલ આવ્યો નથી. આગામી સપ્ટેમ્બરમાં નવી દિલ્હીમાં બ્રિક્સ સમિટ યોજાવાની છે અને તેમાં ચીનના રાષ્ટ્રપતિ શી જિનપિંગ હાજરી આપે તેવી સંભાવના વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે. જો તેઓ આવે તો વર્ષ 2019 પછી તેમની ભારતની આ પ્રથમ મુલાકાત હશે. આવી સ્થિતિમાં નકશામાં કરાયેલો આ ફેરફાર રાજદ્વારી દૃષ્ટિએ પણ મહત્વનો માનવામાં આવી રહ્યો છે.

સરહદ પર આવેલા સ્થળોના સત્તાવાર નામ

સરકારનું માનવું છે કે વિવાદિત સરહદ પર આવેલા સ્થળોના સત્તાવાર નામ અને ઓળખ કોઈ પણ દેશની વહીવટી અને પ્રાદેશિક સ્થિતિને વધુ મજબૂત બનાવે છે. આ માત્ર ભૌગોલિક નકશો નથી, પરંતુ દેશના અધિકાર અને ઐતિહાસિક દાવાનું સત્તાવાર દસ્તાવેજ પણ છે. ચીને વર્ષ 2017, 2021 અને 2023 દરમિયાન અરુણાચલ પ્રદેશના અનેક સ્થળોને ચીની સરહદ પર આવેલા સ્થળોના સત્તાવાર નામ નામ આપવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો. ભારતે દરેક વખતે આ દાવાઓને ફગાવ્યા હતા. હવે ભારતે આ તમામ વિસ્તારોને પોતાના સત્તાવાર નકશામાં સ્પષ્ટ રીતે દર્શાવીને તેમની ભારતીય ઓળખને વધુ મજબૂત બનાવી છે.

પર્વતીય ઘાટનો સમાવેશ કરવામાં આવ્યો

નકશામાં ચાર મહત્વપૂર્ણ પર્વતીય ઘાટનો સમાવેશ કરવામાં આવ્યો છે. તેમાં ડઝો લા, રિઝા લા, પુકુર લા અને થાગ લાનો સમાવેશ થાય છે. ખાસ કરીને થાગ લા ઐતિહાસિક રીતે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ છે, કારણ કે વર્ષ 1962ના ભારત-ચીન યુદ્ધના પ્રારંભિક તબક્કામાં અહીં જ ભારે લડાઈ થઈ હતી. ઉપરાંત સામ્બો સરોવરને પણ સત્તાવાર ભારતીય નામ આપવામાં આવ્યું છે.

કુલ 21 વસાહતો અને સ્થળોને પણ નકશામાં સ્થાન આપવામાં આવ્યું

આ ઉપરાંત કુલ 21 વસાહતો અને સ્થળોને પણ નકશામાં સ્થાન આપવામાં આવ્યું છે. તેમાં લોંગજુ, માજા, બિસા, બારા કુંદુન, છોટા કુંદુન, ધન બારી, પ્રીતનગર, બુધમંદિર, જયરામપુર, ટેરીટનગર, રામનગર, જસવંતગઢ, સાગર, પદમા, જ્યોતિનગર, બૈસાખી, છોટા રોપુક, બારા રોપુક, સુનગાર, કામગર અને શિવાજીનો સમાવેશ થાય છે. આ ઉપરાંત વર્ષ 1962ના યુદ્ધમાં હવાલદાર શેર-એ-થાપાની બહાદુરીની યાદમાં બનાવાયેલા શેર-એ-થાપા સ્મારકને પણ પ્રથમ વખત સત્તાવાર રાજકીય નકશામાં સ્થાન આપવામાં આવ્યું છે. અગાઉ આ સ્થળો માત્ર લશ્કરી નકશાઓમાં દર્શાવવામાં આવતા હતા.

લોંગજુ વિસ્તાર વાસ્તવિક નિયંત્રણ રેખા (LAC) નજીક આવેલો છે અને વર્ષ 1959માં ભારત-ચીન વચ્ચે થયેલી પ્રારંભિક અથડામણોમાં તેનું મહત્વ રહ્યું હતું. જયરામપુર પૂર્વ અરુણાચલ પ્રદેશમાં આવેલું મહત્વપૂર્ણ લોજિસ્ટિક્સ કેન્દ્ર છે, જે મ્યાનમાર સરહદ તરફ કનેક્ટિવિટી પૂરી પાડે છે. જ્યારે જસવંતગઢ વર્ષ 1962ના યુદ્ધ દરમિયાન ભારતીય સૈનિકોની બહાદુરીની યાદ અપાવે છે. આ તમામ સ્થળો પૂર્વીય સરહદની વ્યૂહાત્મક સંવેદનશીલતાને વધુ સ્પષ્ટ કરે છે.

અપડેટનો હેતુ માત્ર નકશો બદલવાનો નથી

સરકારનું કહેવું છે કે આ અપડેટનો હેતુ માત્ર નકશો બદલવાનો નથી, પરંતુ આ વિસ્તારોની સત્તાવાર ઓળખને વધુ સ્પષ્ટ બનાવવાનો છે. આથી જાહેર જાગૃતિ વધશે અને ભારતની વહીવટી હાજરી વધુ મજબૂત બનશે. ખાસ કરીને તવાંગ વિસ્તાર સહિતના સંવેદનશીલ વિસ્તારોને નકશામાં સ્થાન આપીને ભારતે ફરી એકવાર પોતાના પ્રાદેશિક દાવાને પુનરાવર્તિત કર્યો છે.

અરુણાચલ પ્રદેશના વિસ્તારોને ચીની નામ

ચીન છેલ્લા કેટલાક વર્ષોથી અરુણાચલ પ્રદેશના વિસ્તારોને ચીની નામ આપીને પોતાના દાવાને મજબૂત કરવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યું છે. ભારતનું આ પગલું તેનો સીધો કાર્ટોગ્રાફિક જવાબ માનવામાં આવી રહ્યું છે. નવી દિલ્હીનું કહેવું છે કે આ કોઈ નવો દાવો નથી, પરંતુ ભારતના અસ્તિત્વમાં રહેલા સત્તાવાર વલણને વધુ સ્પષ્ટ અને દસ્તાવેજીકૃત કરવાનો પ્રયાસ છે.

6 ઓગસ્ટે નવી દિલ્હીમાં ભારત-ચીન સરહદ બાબતો અંગે કાર્યકારી

તાજેતરમાં 6 ઓગસ્ટે નવી દિલ્હીમાં ભારત-ચીન સરહદ બાબતો અંગે કાર્યકારી પદ્ધતિ (WMCC)ની 36મી બેઠક યોજાઈ હતી. તેમાં બંને દેશોએ LAC પરની સ્થિતિની સમીક્ષા કરી હતી અને સરહદ પર શાંતિ તથા સ્થિરતા જાળવવા માટે ચર્ચા કરી હતી. નકશામાં કરાયેલો આ સુધારો દર્શાવે છે કે ભારત એક તરફ રાજદ્વારી ચર્ચાઓ ચાલુ રાખવા ઇચ્છે છે, પરંતુ બીજી તરફ પોતાના પ્રાદેશિક દાવાઓમાં કોઈ સમાધાન કરવા તૈયાર નથી.

અર્થતંત્રો વચ્ચે સહયોગ પર ચર્ચા

આગામી 12 અને 13 સપ્ટેમ્બરે નવી દિલ્હીમાં યોજાનારી બ્રિક્સ સમિટમાં ઉભરતા અર્થતંત્રો વચ્ચે સહયોગ પર ચર્ચા થવાની છે. જો ચીનના રાષ્ટ્રપતિ શી જિનપિંગ તેમાં ભાગ લે છે, તો સરહદ મુદ્દો દ્વિપક્ષીય ચર્ચાનો મહત્વપૂર્ણ વિષય બની શકે છે. પૂર્વી લદ્દાખમાં વર્ષ 2020 બાદ ઉભા થયેલા તણાવ પછી બંને દેશો સંબંધોને સામાન્ય બનાવવાના પ્રયાસ કરી રહ્યા છે, પરંતુ સરહદ વિવાદ હજુ પણ સંવેદનશીલ મુદ્દો છે.

આ પણ વાંચો : હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ ખોલવા ઈરાને અમેરિકા સામે મૂકી શરતો, કહ્યું- ‘સુધરવું પડશે, નહીં તો યુદ્ધ માટે પણ તૈયાર’

ભારતનો સંદેશ સ્પષ્ટ છે કે સરહદ પર શાંતિ જાળવવી અને રાજદ્વારી વાતચીત ચાલુ રાખવી જરૂરી છે, પરંતુ અરુણાચલ પ્રદેશ પર ભારતનો દાવો અડગ છે. નકશામાં કરાયેલો આ સુધારો વર્ષ 1962ના યુદ્ધની ઐતિહાસિક સ્મૃતિ અને વર્તમાન વ્યૂહાત્મક જરૂરિયાત – બંનેને પ્રતિબિંબિત કરે છે. બ્રિક્સ જેવા આંતરરાષ્ટ્રીય મંચો સહયોગ માટે મહત્વપૂર્ણ છે, પરંતુ સરહદ સંબંધિત મુદ્દાઓ પર ભારત પોતાના રાષ્ટ્રીય હિત અને પ્રાદેશિક અખંડિતતા સાથે કોઈ સમાધાન નહીં કરે તે આ પગલાથી ફરી સ્પષ્ટ થયું છે.

બધા જ સમાચાર અને અપડેટ્સ મેળવવા માટે પ્લેસ્ટોર/એપ સ્ટોર પર જઇને અથવા આ લાઇન પર ક્લિક કરીને ડાઉનલોડ કરો અમારી લેટેસ્ટ એપ