Fact Check / દિવાળીએ ₹10, ₹20 અને ₹50ની નોટો નહીં મળે? RBIએ વાયરલ મેસેજની ખોલી પોલ!

ભારતીય રિઝર્વ બેંકે 10 રૂપિયા, 20 રૂપિયા અને 50 રૂપિયાની ચલણી નોટોને લઈને એક મોટું અને મહત્વપૂર્ણ અપડેટ જાહેર કર્યું છે. સોશિયલ મીડિયા પર એવા દાવા કરવામાં આવી રહ્યા હતા કે આ દિવાળીના તહેવાર દરમિયાન આ નાની કિંમતની નોટોની ભારે તંગી સર્જાઈ શકે છે. જો કે, હવે રિઝર્વ બેંકે આ તમામ દાવાઓને સંપૂર્ણપણે ફગાવી દીધા છે અને તેને ખોટા ગણાવ્યા છે. રિઝર્વ બેંકે સ્પષ્ટતા કરી છે કે તેના તિજોરી અને કરન્સી ચેસ્ટમાં તમામ મૂલ્યની પૂરતા પ્રમાણમાં બેંક નોટો ઉપલબ્ધ છે. વોટ્સએપ અને અન્ય સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ પર એક સંદેશ વાયરલ થઈ રહ્યો હતો, જેમાં એવો દાવો કરવામાં આવ્યો હતો કે તહેવારોની મોસમમાં 10 રૂપિયા, 20 રૂપિયા અને 50 રૂપિયાની નવી નોટોની ઉપલબ્ધતા પર માઠી અસર પડી શકે છે. આ સંદેશને રિઝર્વ બેંકની સલાહ તરીકે રજૂ કરવામાં આવ્યો હતો, જેના કારણે દિવાળી પહેલાં ગ્રાહકો અને નાના વેપારીઓમાં ચિંતાનું મોજું ફરી વળ્યું હતું. સરકારી એજન્સીની ફેક્ટ ચેક યુનિટે પણ આ દાવાને સંપૂર્ણપણે બનાવટી ગણાવ્યો છે અને સ્પષ્ટ કર્યું છે કે રિઝર્વ બેંકે નાની કિંમતની નોટોની અછત વિશે ક્યારેય આવી કોઈ જાહેરાત કરી નથી.

It has come to the notice of Reserve Bank of India that certain elements are fraudulently using the name/ logo of Reserve Bank of India and circulating forged circular signed in the name of the Governor, RBI indicating that there may be a shortage of currency in lower denominations of ₹10, ₹20 and ₹50 during the upcoming festival season. It is clarified at the outset that sufficient notes of all denominations, including lower denominations are available in the RBI vaults and currency chests and the content of the forged circular is misleading.

Members of the public are, therefore, requested to rely on the information published by RBI from time to time in such matters.— ReserveBankOfIndia (@RBI) November 2, 2026

નકલી સર્ક્યુલરમાં શું દાવો કરવામાં આવ્યો હતો?

તારીખ 27 ઓક્ટોબર, 2026 ના રોજની અને 'RBI/2026-27/124' ક્રમાંક વાળા આ નકલી સર્ક્યુલરમાં દાવો કરવામાં આવ્યો હતો કે રિઝર્વ બેંક ઓછી રોકડવાળી અર્થવ્યવસ્થા અને ડિજિટલ ચૂકવણીને પ્રોત્સાહન આપવા માટે ધીમે ધીમે 10 રૂપિયા, 20 રૂપિયા અને 50 રૂપિયાની નોટોનું છાપકામ ઘટાડી રહી છે. તેમાં ચેતવણી આપવામાં આવી હતી કે આના કારણે દિવાળી દરમિયાન આ નાની નોટોની અછત સર્જાઈ શકે છે અને લોકોને તહેવાર દરમિયાન મુશ્કેલીથી બચવા માટે અગાઉથી જ રોકડ રકમ ઉપાડી લેવાની કે વ્યવસ્થા કરવાની સલાહ આપવામાં આવી છે.

રિઝર્વ બેંકનું સત્તાવાર સ્પષ્ટીકરણ

સામાજિક માધ્યમ પ્લેટફોર્મ એક્સ પર એક પોસ્ટ શેર કરતા રિઝર્વ બેંકે જણાવ્યું હતું કે શરૂઆતમાં જ એ સ્પષ્ટ કરવામાં આવે છે કે નાની કિંમતની નોટો સહિત તમામ પ્રકારની નોટો રિઝર્વ બેંકની તિજોરી અને કરન્સી ચેસ્ટમાં પૂરતા પ્રમાણમાં ઉપલબ્ધ છે, અને આ નકલી સર્ક્યુલરની સામગ્રી તદ્દન ગેરમાર્ગે દોરનારી છે. બેંકે જણાવ્યું હતું કે આ નોટિસ નકલી હતી, જેમાં તેના નામ અને લોગોનો દુરુપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો તેમજ ગવર્નરના નામની ખોટી સહી કરવામાં આવી હતી. તેણે પુનરોચ્ચાર કર્યો કે તેની તિજોરી અને કરન્સી ચેસ્ટમાં તમામ મૂલ્યની પૂરતી નોટો હાજર છે. કેન્દ્રીય બેંકે સ્પષ્ટ કર્યું કે તેણે એવી કોઈ સલાહકારી જાહેર કરી નથી જેમાં એવું કહેવામાં આવ્યું હોય કે દિવાળી પહેલાં 10, 20 કે 50 રૂપિયાની નોટો ઉપલબ્ધ નહીં થાય અથવા તેનો પુરવઠો ઘટી જશે. તેણે સામાન્ય જ લોકોને અપીલ કરી છે કે તેઓ આ બનાવટી સર્ક્યુલર પર વિશ્વાસ ન કરે અને તેને આગળ શેર પણ ન કરે.

વધુ વાંચો : VIDEO : ઢળી પડતાં જ ઉડ્યું પ્રાણપંખેરુ, ક્લાસરુમમાં 9 વર્ષની બાળકીનું હાર્ટએટેકથી મોત

નાગરિકો અને વેપારીઓ માટે શું જાણવું જરૂરી છે?

સામાન્ય પરિવારો અને વેપારીઓ માટે, રિઝર્વ બેંકના આ નિવેદનથી સ્પષ્ટ થાય છે કે તહેવારોના સમયમાં જ્યારે સામાન્ય રીતે ભેટ-સોગાદો, ખરીદી અને સ્થાનિક વ્યવહારો માટે રોકડની માંગ વધી જાય છે, ત્યારે નાની નોટોના પુરવઠા પર કોઈ સત્તાવાર રોક લગાવવામાં આવી નથી. રિઝર્વ બેંક અને ફેક્ટ ચેક ટીમે બંનેએ લોકોને અનુરોધ કર્યો છે કે તેઓ કોઈપણ દાવો શેર કરતા પહેલા કેન્દ્રીય બેંકની સત્તાવાર વેબસાઇટ અથવા ચકાસેલા સોશિયલ મીડિયા હેન્ડલ પરથી તેની ખરાઈ જરૂર કરી લે. બેંકે લોકોને જણાવ્યું છે કે તેઓ સોશિયલ મીડિયા પર આવતા વણચકાસેલા મેસેજના બદલે માત્ર તેના સત્તાવાર નિવેદનો પર જ વિશ્વાસ કરે. બેંકો અને કરન્સી ચેસ્ટ દ્વારા સામાન્ય નોટોનું વિતરણ કરવાનું કાર્ય રાબેતા મુજબ ચાલુ રહેવાની અપેક્ષા છે.

બધા જ સમાચાર અને અપડેટ્સ મેળવવા માટે પ્લેસ્ટોર/એપ સ્ટોર પર જઇને અથવા આ લાઇન પર ક્લિક કરીને ડાઉનલોડ કરો અમારી લેટેસ્ટ એપ