માંગ / લુખ્ખા થયેલા પાકિસ્તાનથી કંટાળ્યા નાગરિકો PoK, બલૂચિસ્તાન, ગિલગિત, સિંધમાં હિંસક પ્રદર્શન

પાકિસ્તાનમાં આર્થિક મંદી, મોંઘવારી અને બેરોજગારીએ જનતાને શહબાઝ શરીફ સરકાર અને આસીમ મુનીરની સેના વિરુદ્ધ ભડકાવી દીધી છે. પાકિસ્તાન-અધિકૃત કાશ્મીર (PoK), બલુચિસ્તાન, ગિલગીટ-બાલ્ટિસ્તાન અને સિંધ જેવા વિસ્તારોમાં વ્યાપક વિરોધ પ્રદર્શનો થઈ રહ્યા છે, જે રાષ્ટ્રીય એકતા માટે જોખમ બની રહ્યા છે. આ આંદોલનો માત્ર સ્થાનિક મુદ્દાઓ નથી, પરંતુ સરકારી દમન અને સંસાધનોના શોષણ વિરુદ્ધની વિદ્રોહી લહેર છે. PoKમાં સપ્ટેમ્બર 2025માં શરૂ થયેલા આંદોલનોમાં સેનાએ ગોળીબાર કર્યો, જેમાં 12 લોકો માર્યા ગયા અને 200થી વધુ ઘાયલ થયા. અવામી એક્શન કમિટી (AAC)ના નેતૃત્વમાં વેપારીઓ, વકીલો, વિદ્યાર્થીઓ અને સિવિલ સોસાયટીના સભ્યોએ રસ્તાઓ પર ઉતરીને મુખ્ય માંગો ઉઠાવી હતી.

12 રિઝર્વ્ડ વિધાનસભા સીટો રદ્દ કરવી, વીજળીનો કાપ મૂકવો, ઘઉં અને આવશ્યક વસ્તુઓ પર સબસિડી અને સ્થાનિક આવક પર નિયંત્રણ. પ્રદર્શનકર્તાઓએ પારદર્શિતા, ભ્રષ્ટાચાર અને ફંડની લૂંટ વિરુદ્ધ અવાજ ઉઠાવ્યો. સેનાએ ઇન્ટરનેટ બંધ કરી દીધું અને કર્ફ્યુ જેવું વાતાવરણ બનાવ્યું, પરંતુ સોશિયલ મીડિયા દ્વારા સમાચાર બહાર આવ્યા અને આંતરરાષ્ટ્રીય મીડિયાએ તેને મહત્વ આપ્યું. આંતરરાષ્ટ્રીય શરમથી બચવા સરકારે વિરોધીઓ સાથે સમજૂતી કરી, પરંતુ સ્થાનિકો તેને 'જૂઠી સમજૂતી' કહે છે કારણ કે વાસ્તવિક સુધારા થયા નથી. સ્થાનિકોની ફરિયાદ છે કે સરકાર PoKથી ટેક્સ વસૂલે છે પણ રસ્તા, શાળાઓ અને હોસ્પિટલ પર ધ્યાન આપતી નથી. બલુચિસ્તાન, પાકિસ્તાનનો સૌથી મોટો અને સંસાધનસમૃદ્ધ પ્રાંત, સૌથી ગરીબ અને અશાંત રહ્યો છે.

2024 BASC રિપોર્ટમાં જણાવાયું કે 674 લોકો ગુમ થયા, જેમાંથી 466 હજુ લાપતા છે અને 187 વિદ્યાર્થીઓ છે. માનવાધિકાર સંસ્થાઓએ આરોપ લગાવ્યો કે સુરક્ષા બળો અને ખુફિયા એજન્સીઓ રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા નામે બલુચ કાર્યકર્તાઓને નિશાન બનાવે છે. જનતા કુદરતી ગેસ, કોલસો અને ખનિજોના શોષણથી ક્રોધિત છે, સરકાર અને સેનાએ સંસાધનો લૂંટ્યા પણ સ્થાનિકોને શિક્ષણ, આરોગ્ય કે રોજગાર નથી મળ્યા. પ્રખ્યાત બલુચ મહિલા કાર્યકર્તા કરીમા બલુચનું જૂનું નિવેદન આજે પણ ચર્ચામાં છે 'આપણા બાળકોને ઉઠાવવામાં આવે છે, સંસાધનો છીનવાય છે, અને આપણને જ આતંકવાદી કહેવામાં આવે છે.' તેમની 2020માં ટોરોન્ટોમાં સંદિગ્ધ મોતને પાકિસ્તાન જવાબદાર ગણાવવામાં આવે છે. ગિલગીટ-બાલ્ટિસ્તાન (GB)માં પણ વિરોધની આગ ભભૂકી રહી છે. આ વિસ્તાર બંધારણીય રીતે પ્રાંત નથી, તેથી લોકોને સંસદમાં પ્રતિનિધિત્વ કે સંસાધનો પર નિયંત્રણ નથી.

આસીમ મુનીરની સેના અને સરકાર વિરુદ્ધ નિયમિત પ્રદર્શનો થાય છે. એક ન્યૂઝ અજેંસી મુજબ, રવિવારે GBમાં એક મહિના માટે ધારા 144 લગાવવામાં આવી, જે જાહેર મીટિંગ્સ અને રેલીઓ પર પ્રતિબંધ મૂકે છે. એપ્રિલ 2025માં શિગર જિલ્લામાં ખનિજ બિલ અને વીજળી સંકટ વિરુદ્ધ મોટા આંદોલનો થયા. સ્થાનિક ટ્રેડ યુનિયનોએ ચીન-પાકિસ્તાન આર્થિક કોરિડોર (CPEC) વિરુદ્ધ પ્રદર્શન કર્યું, કારણ કે 'આપણી જમીનો ચીન અને સેનાના હવાલે કરવામાં આવી રહી છે.' HRCPની 2024 રિપોર્ટમાં જણાવાયું કે GBમાં બેરોજગારી દર રાષ્ટ્રીય સરેરાશ કરતાં 12% વધુ છે અને અનેક સરકારી હોસ્પિટલોમાં આવશ્યક સાધનો નથી. યુવાનો 'Gilgit is not Pakistan' જેવા નારા સોશિયલ મીડિયા પર ટ્રેન્ડ કરાવે છે, કહે છે કે મુનીરની સેનાએ પાકિસ્તાનને સૈન્ય કોલોની બનાવી દીધી છે.

સિંધ, પાકિસ્તાનનું આર્થિક કેન્દ્ર, પણ અસંતોષથી ભરાઈ રહ્યું છે. એપ્રિલ 2025માં 'Indus Canal Project' વિરુદ્ધ લરકાના, નવાબશાહ, ઘોટકી અને જમશોરો જિલ્લાઓમાં હજારો લોકોએ સડકો પર ઉતરીને પ્રદર્શન કર્યું. ખેડૂતો કહે છે કે આ નહેર પ્રોજેક્ટ સિંધના પાણીને પંજાબ તરફ વાળશે, જેથી તેમની જમીનો બંજર બનશે. આ વિરોધોથી પાકિસ્તાનને PKR 2,800 કરોડનું આર્થિક નુકસાન થયું.

વધુમાં વાંચો: જે કંપનીએ આફ્રીકામાં પણ બાળકોનાં જીવ લીધા તેને ભારતમાં કોન્ટ્રાક્ટ કઇ રીતે મળ્યો

સિંધી રાષ્ટ્રવાદી સંસ્થાઓએ આરોપ લગાવ્યો કે સેના 'એક ભાષા, એક ઓળખ'ની નીતિ થોપી રહી છે અને સ્થાનિક સંસ્કૃતિ, શિક્ષણ અને રોજગારમાં ભેદભાવ કરે છે. આ ચાર વિસ્તારોની વાર્તા એક જ છે: આર્થિક કટોકટી, બેરોજગારી, સેનાનું દમન અને સંસાધનોની લૂંટ. IMFના દેવા પર ચાલતું પાકિસ્તાન પોતાના લોકોનો વિશ્વાસ ગુમાવી ચૂક્યું છે. વિશ્લેષકો કહે છે કે આ વિરોધો રાષ્ટ્રીય એકતા માટે જોખમી ઘંટડી છે. જો સુધારા ન થયા તો પાકિસ્તાનનું વિભાજન અટકાવી શકાય નહીં.

બધા જ સમાચાર અને અપડેટ્સ મેળવવા માટે પ્લેસ્ટોર/એપ સ્ટોર પર જઇને અથવા આ લાઇન પર ક્લિક કરીને ડાઉનલોડ કરો અમારી લેટેસ્ટ એપ