ન્યૂઝ અપડેટ્સ
ન્યૂઝ અપડેટ્સ
7 ફોટો ગેલેરી
Last Updated: 04:22 PM, 28 October 2026
FOLLOW ON
શેર કરો
1/7
દર વર્ષે, કાર્તિક મહિનાના કૃષ્ણ પક્ષની ચોથના દિવસે 'કરવા ચોથ'નું વ્રત રાખવામાં આવે છે. પરિણીત સ્ત્રીઓ પોતાના પતિના દીર્ઘાયુ અને સુખી દાંપત્ય જીવન માટે પ્રાર્થના કરતા આ વ્રતનું પાલન કરે છે. હિન્દુ ધર્મમાં આ વ્રતનું વિશેષ મહત્વ છે. આ દિવસે સ્ત્રીઓ 'નિર્જલા' વ્રત રાખે છે અને સાંજે ચંદ્રદેવની પૂજા કર્યા પછી જ વ્રત પૂર્ણ કરે છે. 'સરગી' અને 'સોળ શણગાર'થી લઈને પૂજા-વિધિ અને ચંદ્ર દર્શન સુધી, કરવા ચોથ સાથે જોડાયેલી દરેક પરંપરાનું પોતાનું આગવું મહત્વ છે. આવો, આપણે કરવા ચોથની પૂજા-વિધિ, શુભ મુહૂર્ત અને તેની કથા વિશે જાણીએ.
આ તસવીર શેર કરો
2/7
હિન્દુ કેલેન્ડર મુજબ, આ વર્ષે ભારતમાં કરવા ચોથનું વ્રત 29 ઓક્ટોબરે રાખવામાં આવશે. આ દિવસે ચતુર્થી તિથિ સવારે 1:06 વાગ્યે શરૂ થશે અને રાત્રે 10:09 વાગ્યે સમાપ્ત થશે. કાર્તિક મહિનામાં કૃષ્ણ પક્ષની ચતુર્થી તિથિ જ્યારે ચંદ્રોદય સાથે સંયોગ પામે છે, ત્યારે કર્વા ચોથનું વ્રત રાખવામાં આવે છે. તેથી, આ વ્રત ગુરુવાર, 29 ઓક્ટોબરે રાખવામાં આવી રહ્યું છે.
આ તસવીર શેર કરો
ADVERTISEMENT
3/7
કાર્તિક મહિનાના કૃષ્ણ પક્ષની ચતુર્થી તિથિ 29 ઓક્ટોબરના રોજ સવારે 1:06 વાગ્યે શરૂ થશે અને તે જ રાત્રે 10:09 વાગ્યા સુધી રહેશે. આથી, કરવા ચોથનું વ્રત ગુરુવાર, 29 ઓક્ટોબરના રોજ રાખવામાં આવશે. આ દિવસે ચંદ્ર રાત્રે 8:17 વાગ્યે ઉગવાની શક્યતા છે; જોકે, ચંદ્રના ઉદયનો ચોક્કસ સમય વિવિધ શહેરો અને રાજ્યોમાં અલગ-અલગ હોઈ શકે છે.
આ તસવીર શેર કરો
4/7
કરવા ચોથના દિવસે, સ્નાન કર્યા પછી, સ્ત્રીઓ વ્રત રાખવાનો સંકલ્પ લે છે અને ચોથ માતાની પૂજા કરે છે. ત્યારબાદ, તેઓ 'નિર્જલા' વ્રત રાખે છે. આ વ્રત પાછળ એવી પ્રાર્થના હોય છે કે તેમના પતિને દીર્ઘાયુ પ્રાપ્ત થાય અને તેમનું દાંપત્ય જીવન સુખમય અને અખંડ રહે. પૂજા-વિધિ માટે, સ્ત્રીઓ પરંપરાગત વસ્ત્રો ધારણ કરે છે અને 'સોળ શણગાર'થી સજ્જ થાય છે. પૂજા માટેના શુભ મુહૂર્તમાં, વૈદિક વિધિ-વિધાનો અનુસાર ચોથ માતા, દેવી ગૌરી અને ભગવાન ગણેશની પૂજા કરવામાં આવે છે. આ પ્રક્રિયા દરમિયાન, દેવી-દેવતાઓને ગંગાજળ, રોલી, અક્ષત, પુષ્પ, ધૂપ, દીપ, નૈવેદ્ય અને પંચામૃત જેવી સામગ્રી અર્પણ કરવામાં આવે છે. ત્યારબાદ, ફળો, હલવો અને પૂરીનો ભોગ ધરાવવામાં આવે છે. રાત્રિના સમયે ચંદ્રનાં દર્શન થયા પછી, તેને 'અર્ઘ્ય' આપવામાં આવે છે. ત્યારબાદ, પતિના હાથે જળ ગ્રહણ કરીને વ્રત પૂર્ણ કરવામાં આવે છે. પૂજા દરમિયાન, શ્રદ્ધાના મહત્વ અને પોતાના પરિવારની પરંપરાઓનું ધ્યાન રાખવું જોઈએ.
આ તસવીર શેર કરો
ADVERTISEMENT
5/7
(1) બિંદી ચહેરાની સુંદરતા વધારે છે, જ્યારે સિંદૂરને વૈવાહિક સ્થિતિ (સૌભાગ્ય)નું પ્રતીક માનવામાં આવે છે. (2) શુભ પ્રસંગોએ મહેંદી લગાવવાની પરંપરા છે. સ્ત્રીઓના 'સોળ શણગાર'માં તેનું વિશેષ સ્થાન છે. (3) માંગટીકો કપાળની સુંદરતામાં વધારો કરે છે, અને કાજળ આંખોને આકર્ષક બનાવે છે. (4) મંગળસૂત્રને વૈવાહિક જીવનનું પ્રતીક માનવામાં આવે છે. કાંડા પર પહેરવામાં આવતી બંગડીઓ પણ પરિણીત સ્ત્રીઓના શણગારનો એક આવશ્યક ભાગ છે. (5) પગમાં પહેરવામાં આવતા ઝાંઝર અને વીંછીયા એ પરંપરાગત 'સોળ શણગાર'નો એક ભાગ છે. તે સામાન્ય રીતે ચાંદીમાંથી બનાવવામાં આવે છે.(6) કાનની બુટ્ટીઓ, લટકણ, વીંટીઓ, બાજુબંધ અને કમરપટ્ટો પણ આ પરંપરાગત શણગારનો હિસ્સો છે.(7) આ દિવસે સ્ત્રીઓ પોતાની પસંદગીના સુંદર વસ્ત્રો પહેરે છે. લાલ રંગ પ્રેમ અને દાંપત્ય સુખનું પ્રતીક માનવામાં આવે છે. વાળમાં 'ગજરો' લગાવવો એ પણ આ પરંપરાગત શણગારનો એક મહત્વપૂર્ણ ભાગ છે. (8) સુગંધ માટે અત્તર કે પરફ્યુમનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે, જે પ્રેમ અને આકર્ષણ સાથે પણ જોડાયેલું છે.
આ તસવીર શેર કરો
6/7
પરંપરાગત કથાઓ અનુસાર, ઘણા સમય પહેલાં એક વેપારીને સાત પુત્રો અને વીરાવતી નામની એક પુત્રી હતી. સાતેય ભાઈઓ પોતાની બહેનને ખૂબ પ્રેમ કરતા હતા; તેઓ હંમેશા એ વાતનું ધ્યાન રાખતા કે પોતે કંઈ પણ જમે તે પહેલાં તેમની બહેન જમી લે. એકવાર, વીરાવતી તેના સાસરેથી પિયર આવી હતી. સાંજે જ્યારે તેના ભાઈઓ કામ પરથી ઘરે પાછા ફર્યા, ત્યારે તેમણે જોયું કે તેમની બહેન ભૂખ અને તરસથી પીડાઈ રહી હતી. બધા ભાઈઓ જમવા બેઠા અને તેમણે વીરાવતીને પણ પોતાની સાથે જોડાવા માટે કહ્યું. તેણે સમજાવ્યું કે તે કરવા ચોથનું 'નિર્જલા' વ્રત રાખી રહી છે અને ચંદ્રને 'અર્ઘ્ય' આપ્યા પછી જ તે કંઈક ગ્રહણ કરશે. ચંદ્ર હજુ સુધી દેખાયો ન હોવાથી, તે ખૂબ જ વ્યાકુળ થઈ રહી હતી. પોતાની બહેનની વ્યથા જોઈને તેના ભાઈઓ હાથ પર હાથ ધરીને બેસી ન શક્યા. તેમણે પીપળાના ઝાડ પાછળથી રોશની એક એવો ભ્રમ ઊભો કર્યો કે જાણે ચંદ્ર ઊગી ગયો હોય. તેને સાચો ચંદ્ર માનીને વીરાવતીએ તેને 'અર્ઘ્ય' અર્પણ કર્યું અને પછી ભોજન ગ્રહણ કર્યું. પરંતુ, આવી છેતરપિંડી દ્વારા વ્રત તોડવાનું પરિણામ એ આવ્યું કે તેનો પતિ અચાનક અદ્રશ્ય થઈ ગયો. પોતાના પતિ સાથે પુનઃમિલનની આશાએ, વિરાવતીએ સતત 12 મહિના સુધી દરેક ચતુર્થીના દિવસે વ્રત રાખ્યું. તેના પછીના વર્ષે, જ્યારે ફરી એકવાર 'કરવા ચોથ'નો તહેવાર આવ્યો, ત્યારે વિરાવતીએ સંપૂર્ણ શ્રદ્ધા અને ભક્તિભાવ સાથે આ વ્રતનું પાલન કર્યું. લોકવાયકા અનુસાર, અંતે તેનું તેના પતિ સાથે પુનઃમિલન થયું. આ કથા કરવા ચોથના વ્રત દરમિયાન શિસ્ત, ભક્તિ અને નિર્ધારિત વિધિ-વિધાનોના પાલનનું મહત્વ દર્શાવે છે.
આ તસવીર શેર કરો
ADVERTISEMENT
7/7
ધર્મને લગતો આ આર્ટિકલ માત્ર અલગ-અલગ મળતી માહિતીને આધારિત છે. નહીં કે તમે તેને સત્ય જ માની લો. કારણ કે ધર્મ દરેકની આસ્થાનો વિષય છે. અહીં આપવામાં આવેલી જાણકારીને અનુસરતા પહેલા ધર્મ કે શાસ્ત્ર આધારિત જ્ઞાન ધરાવનારા વિદ્ધાનોની સલાહ લેવી અતિ આવશ્યક રહેશે. નહીં તો કોઇ મુશ્કેલી સર્જાય તો જવાબદારી vtvgujarati.com નહીં રહે. કારણ કે આ આર્ટિકલ ફક્ત ન્યૂઝના હેતુસર પબ્લિશ કરવામાં આવ્યો છે.
આ તસવીર શેર કરો
સંકળાયેલા મુદ્દાઓ
સબસ્ક્રાઇબ કરો
ટોપ સ્ટોરીઝ
