IMD એલર્ટ / જેનો ડર હતો એજ થયું! આખરે દરિયાઇ રસ્તેથી ભારત આવી રહી છે કુદરતી આફત, ચિંતા વધી

ભારતીય હવામાનશાસ્ત્રીઓ જેની અપેક્ષા રાખતા હતા તે હવે ઘર સુધી આવી ગયું છે. દક્ષિણપશ્ચિમ ચોમાસા પર નકારાત્મક અસર કરતી ઘટના, અલ નીનો, દેશમાં સક્રિય થઈ ગઈ છે. આગામી દિવસોમાં તે વધુ તીવ્ર બનવાની અપેક્ષા છે. ભારતીય હવામાન વિભાગ (IMD) અને અર્થ સિસ્ટમ સાયન્સ ઓર્ગેનાઇઝેશન (ESSO) ના હવામાન એક્સપર્ટે આ વિકાસની પુષ્ટિ કરી છે. અલ નીનોના બે મુખ્ય પ્રભાવોની આગાહી કરવામાં આવી રહી છે: પ્રથમ, તાપમાનમાં વધારો, અને બીજું, વરસાદની તીવ્રતામાં ઘટાડો. ભારતીય કૃષિ ચોમાસાના વરસાદ પર આધાર રાખે છે, તેથી વરસાદની કમી પર દેશના લાખો લોકોને અસર કરશે તે નક્કી છે.

દેશના દક્ષિણપશ્ચિમ ચોમાસાની ઋતુ વચ્ચે હવામાન સંબંધિત એક મહત્વપૂર્ણ ઘટના સામે આવી છે. ભારતીય હવામાન વિભાગ (IMD) અને પૃથ્વી વિજ્ઞાન મંત્રાલય હેઠળ કાર્યરત અર્થ સિસ્ટમ સાયન્સ ઓર્ગેનાઇઝેશન (ESSO) એ તેમના તાજેતરના બુલેટિનમાં પુષ્ટિ આપી છે કે પેસિફિક મહાસાગરમાં અલ નીનોની સ્થિતિ સક્રિય થઈ ગઈ છે અને ચોમાસા દરમિયાન તે વધુ તીવ્ર બનવાની શક્યતા છે. નિષ્ણાતો માને છે કે, જો અલ નીનો મધ્યમ અથવા મજબૂત સ્તરે પહોંચે છે, તો તે ભારત સહિત વિશ્વના ઘણા ભાગોમાં હવામાનને અસર કરી શકે છે.

ભારતમાં એક્ટિવ થયો અલ નીનો

IMD મુજબ, અલ નીનો ભારતમાં સક્રિય થઈ ગયો છે. રિપોર્ટ મુજબ, વિષુવવૃત્તીય પ્રશાંત મહાસાગરમાંથી આવતા વર્તમાન સમુદ્રી અને વાતાવરણીય સંકેતો સ્પષ્ટપણે અલ નીનો તરફ નિર્દેશ કરે છે. સમુદ્રની સપાટીનું તાપમાન સામાન્ય કરતા વધારે નોંધાયું છે, અને સપાટી નીચે ગરમ પાણીનું પ્રમાણ પણ વધ્યું છે. આ પરિસ્થિતિ સૂચવે છે કે અલ નીનો ઘટના ફક્ત સપાટીના સ્તર સુધી મર્યાદિત નથી; તેની અસર સમુદ્રના ઊંડાણમાં પણ દેખાય છે.

ઉલ્લેખનીય છે કે, અલ નીનો એક વૈશ્વિક આબોહવા ઘટના છે જે મધ્ય અને પૂર્વીય પેસિફિક મહાસાગરમાં સપાટીનું તાપમાન સામાન્ય સ્તરથી ઉપર વધે ત્યારે વિકસે છે. આના કારણે વેપાર પવનો નબળા પડે છે અને માનક હવામાન પેટર્નમાં ફેરફાર થાય છે. પરિણામે, જ્યારે કેટલાક પ્રદેશોમાં વધુ પડતો વરસાદ અને પૂર જેવી પરિસ્થિતિઓનો અનુભવ થઈ શકે છે, ત્યારે અન્ય પ્રદેશોમાં દુષ્કાળ અને તીવ્ર ગરમીનો સામનો કરવો પડી શકે છે.

મે મહિનામાં મધ્ય અને પૂર્વીય પેસિફિક મહાસાગરમાં સમુદ્ર સપાટીનું તાપમાન સામાન્ય કરતાં વધુ નોંધાયું હતું. પશ્ચિમ પેસિફિક, દરિયાઈ ખંડ અને અન્ય કેટલાક પ્રદેશોમાં પણ તાપમાનમાં વધારો જોવા મળ્યો હતો. હિંદ મહાસાગર, અરબી સમુદ્ર અને બંગાળની ખાડી સહિત મોટાભાગના વિસ્તારોમાં પાણી સામાન્ય કરતાં વધુ ગરમ રહ્યું છે. એપ્રિલની તુલનામાં મે મહિનામાં આ ગરમી વધુ વ્યાપક વિસ્તારમાં ફેલાઈ હતી, જે અલ નીનોના મજબૂત થવાના સંકેત તરીકે જોવામાં આવે છે.

IMD ના ડેટા અનુસાર, ENSO (અલ નિનો-સધર્ન ઓસિલેશન) ચક્રમાં છેલ્લા એક વર્ષમાં નોંધપાત્ર ફેરફારો થયા છે. 2025 ના મધ્યમાં પરિસ્થિતિઓ તટસ્થ હતી, પરંતુ ઓગસ્ટ 2025 થી ફેબ્રુઆરી 2026 સુધી લા નિના પ્રબળ રહી. માર્ચ 2026 માં પરિસ્થિતિઓ તટસ્થ થઈ ગઈ અને હવે જૂન સુધીમાં તે અલ નીનો સ્તરને પાર થયું છે.

આ પણ વાંચોઃ ખોળામાં 6 મહિનાની બાળકીને લઇ માતાએ પડતું મૂક્યું, મળ્યું મોત, અને બાળકી...!

મોનસૂન પર ખરાબ અસર

મોનસૂન મિશન કપલ્ડ ફોરકાસ્ટ સિસ્ટમ (MMCFS) ની આગાહીઓ સૂચવે છે કે, અલ નીનો જૂન અને સપ્ટેમ્બર વચ્ચે વધુ મજબૂત બની શકે છે અને સમગ્ર ચોમાસાની ઋતુ દરમિયાન ચાલુ રહી શકે છે. બીજી તરફ, હિંદ મહાસાગર ડાયપોલ (IOD) હાલમાં તટસ્થ સ્થિતિમાં છે, અને મોડેલો સૂચવે છે કે ચોમાસાના સમયગાળા દરમિયાન આ સ્થિતિમાં કોઈ નોંધપાત્ર ફેરફાર થશે નહીં. નિષ્ણાતો જણાવે છે કે, જ્યારે ભારતમાં ચોમાસુ ફક્ત અલ નીનોથી પ્રભાવિત નથી, ત્યારે તેની તીવ્રતા વરસાદના વિતરણ અને તાપમાનના પેટર્નમાં ફેરફાર તરફ દોરી શકે છે. પરિણામે, હવામાનશાસ્ત્રીઓ આગામી મહિનાઓમાં તેની પ્રવૃત્તિ પર નજીકથી નજર રાખી રહ્યા છે.

બધા જ સમાચાર અને અપડેટ્સ મેળવવા માટે પ્લેસ્ટોર/એપ સ્ટોર પર જઇને અથવા આ લાઇન પર ક્લિક કરીને ડાઉનલોડ કરો અમારી લેટેસ્ટ એપ