ન્યૂઝ અપડેટ્સ
ન્યૂઝ અપડેટ્સ
5 ફોટો ગેલેરી
Last Updated: 09:42 PM, 20 October 2026
FOLLOW ON
શેર કરો
1/5
દશેરાના દિવસે રાવણ દહન બાદ લોકો તેના પુતળાની રાખ કે જળેલા અવશેષો ઘરે લાવતા નજરે પડે છે. દેશના અનેક ભાગોમાં એવી લોકવાયકાઓ અને પ્રચલિત માન્યતાઓ છે કે રાવણ દહનની આ રાખને ઘરના ઉંબરે બાંધવાથી નકારાત્મક ઉર્જા ઘરમાં પ્રવેશી શકતી નથી. આ આખી પરંપરા પાછળનું સત્ય શું છે તે વિસ્તારપૂર્વક સમજીએ.
આ તસવીર શેર કરો
2/5
દશેરાના પર્વ પર રાવણ દહન બાદ એક અનોખી પરંપરા કેટલીક જગ્યાએ જોવા મળે છે. લોકો રાવણના પુતળાની રાખ કે બચેલી જળેલી લાકડીઓને ઘરે લાવે છે અને તેને અસ્થિઓની જેમ માનીને ઘરના મુખ્ય દરવાજા કે ઉંબરે બાંધી દે છે. આ માન્યતા પાછળ એવું માનવામાં આવે છે કે આવું કરવાથી નકારાત્મક શક્તિઓ અને બુરી આત્માઓ ઘરમાં પ્રવેશ કરી શકતી નથી. પરંતુ આ પરંપરા સામે એક મોટો સવાલ એ પણ ઊભો થાય છે કે આખરે રાવણના પુતળાની રાખને ઘરની સુરક્ષાનું પ્રતીક માનવું કેટલું વ્યાજબી છે? જે રાવણનું દહન અસત્ય, અહંકાર અને અધર્મનો નાશ કરવાના પ્રતીક સ્વરૂપે કરવામાં આવે છે, તે જ રાવણના અવશેષોમાંથી સુરક્ષાની અપેક્ષા રાખવી શું દશેરાના મૂળ સંદેશથી વિપરીત નથી?
આ તસવીર શેર કરો
ADVERTISEMENT
3/5
ધાર્મિક દ્રષ્ટિકોણથી જોઈએ તો દશેરા માત્ર એક પુતળું સળગાવવાનો તહેવાર નથી. આ પર્વ બુરાઈ પર અચ્છાઈ, અસત્ય પર સત્ય અને અધર્મ પર ધર્મની જીતનું પ્રતીક છે. ભગવાન શ્રી રામ આપણને મર્યાદા, સત્ય, દયા અને ધર્મના માર્ગ પર ચાલવાની પ્રેરણા આપે છે. જ્યારે રાવણનું પાત્ર તેના અહંકાર, પરસ્ત્રી અપહરણ અને અધર્મના કારણે તેના વિનાશની ગાથા કહે છે. રાવણ મહાન વિદ્વાન અને શિવભક્ત હતો, પરંતુ તેનું જ્ઞાન અને શક્તિ તેના અહંકાર સામે નમી ગયા અને આખરે તેનો આ અહંકાર જ તેના સર્વનાશનું કારણ બન્યો. આવી સ્થિતિમાં રાવણના પુતળાની રાખને ઘરનું રક્ષણ કરનાર વસ્તુ માનતા પહેલા આ પરંપરાના પાયા અને તેની પાછળ છુપાયેલા પ્રતીકાત્મક અર્થ પર ગંભીરતાથી વિચાર કરવો આવશ્યક છે.
આ તસવીર શેર કરો
4/5
લોક માન્યતાઓ એવી ઘણી બધી પ્રથાઓથી ભરેલી છે જેનું પાલન લોકો પેઢી દર પેઢી કરતા આવ્યા છે. રાવણ દહનની રાખને ઉંબરે બાંધવાની પ્રથા પણ કેટલાક ક્ષેત્રોમાં આવી જ એક માન્યતા છે. જોકે, ખરાબ આત્માઓને અટકાવવાનો આ ઉપાય શાસ્ત્ર સંમત નથી. માત્ર કોઈ પરંપરા લાંબા સમયથી ચાલી આવતી હોય તેનાથી એવું સાબિત થઈ જતું નથી કે તેમાં જણાવેલી માન્યતા સંપૂર્ણપણે સાચી જ છે. રાવણનું પુતળું માત્ર એક પ્રતીક છે. તેની રાખ અને લાકડીઓ પણ તે જ પુતળાના જળેલા અવશેષો માત્ર છે. તે કોઈ વાસ્તવિક રાવણના અસ્થિઓ નથી. તેથી તેને અસ્થિઓ સમાન માનીને ઘરમાં રાખવી એ માત્ર એક પ્રતીકાત્મક વિચારધારા છે. ઘરની સુરક્ષા માટે આ અવશેષોને અનિવાર્ય માનવા તે યોગ્ય નથી કહી શકાતું. પરિવારની સુખ-શાંતિ અને સુરક્ષાનો સીધો સંબંધ સદાચાર, પરસ્પર વિશ્વાસ, સકારાત્મક વાતાવરણ અને વ્યવહારિક સાવચેતીઓ સાથે જોડાયેલો છે.
આ તસવીર શેર કરો
ADVERTISEMENT
5/5
ધાર્મિક પરંપરાઓનો આદર કરવો એ આપણી સંસ્કૃતિની વિશેષતા રહી છે. પરંતુ દરેક માન્યતાને કોઈપણ વિચાર વગર આંખ બંધ કરીને સ્વીકારી લેવી જરૂરી નથી. દશેરા પર રાવણ દહનનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય તેના અવશેષોને સાચવીને રાખવાનો નથી, પરંતુ તેના ચારિત્ર્યમાં રહેલી બુરાઈઓનો ત્યાગ કરવાનો સંદેશ આપવાનો છે. જો કોઈ વ્યક્તિ આ રાખને માત્ર એક પરંપરા કે સ્મૃતિના સ્વરૂપમાં રાખે તો તે અલગ બાબત છે. પરંતુ તેને ખરાબ આત્માઓથી બચાવનારું ચોક્કસ રક્ષણ કવચ માનવા માટે કોઈ પ્રમાણભૂત આધાર હોવો જરૂરી છે.
આ તસવીર શેર કરો
સંકળાયેલા મુદ્દાઓ
સબસ્ક્રાઇબ કરો
જોવા જેવું
