ગુજરાત / 140 વર્ષ જૂનું અમદાવાદનું સરદાર પટેલ ભવન ભૂકંપ સામે કેટલું સુરક્ષિત?

અમદાવાદને આધુનિક મહાનગર બનાવવાની દિશામાં સરદાર વલ્લભભાઈ પટેલે જે ભવનમાંથી આયોજન અને કામગીરી કરી હતી તે ઐતિહાસિક સરદાર પટેલ ભવન આજે પણ તેની મજબૂત બાંધકામ રચનાના કારણે ખાસ મહત્ત્વ ધરાવે છે. અમદાવાદ મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન (એએમસી) દ્વારા ઐતિહાસિક અને વારસાગત મહત્ત્વના આધારે ગ્રેડ-૧નો દરજ્જો ધરાવતા આ ભવનનું તાજેતરમાં સીઈપીટી યુનિવર્સિટીના વિદ્યાર્થીઓના અભ્યાસ પ્રોજેક્ટ અંતર્ગત મૂલ્યાંકન કરવામાં આવ્યું હતું. જમીનની સ્થિતિ અને ભૂકંપ સામેની ક્ષમતાના અભ્યાસમાં સંશોધકોએ તારણ કાઢ્યું છે કે ઈમારતમાં કેટલીક જગ્યાએ ઘસારો અને તિરાડો હોવા છતાં તેની રચના અમદાવાદના ભૂકંપ ઝોનને અનુરૂપ છે. અભ્યાસમાં ઈમારતને વધુ મજબૂત બનાવવા માટેનાં સૂચનો પણ કરવામાં આવ્યાં છે.

સીઈપીટી યુનિવર્સિટીની ટેક્નોલોજી ફેકલ્ટીના વિદ્યાર્થી ધ્રુવમ પટેલે પ્રતીક ગજ્જરના માર્ગદર્શન હેઠળ સરદાર પટેલ ભવનનો આ અભ્યાસ હાથ ધર્યો હતો. પ્રોજેક્ટની વિગતો અનુસાર આ ભવનનું નિર્માણ વર્ષ ૧૮૮૫માં ઈંટોની ચણતરકામવાળી રચના, જેક આર્ચ પ્રકારની છત અને લાકડાના ટ્રસનો ઉપયોગ કરીને કરવામાં આવ્યું હતું. મૂળભૂત રીતે આ ઈમારત વહીવટી કામગીરી માટે બનાવવામાં આવી હતી. તેની બાંધકામશૈલીમાં બ્રિટિશ શાસનકાળની ઝલક જોવા મળે છે, જેમાં કમાનવાળા પરસાળ અને ભવ્ય બાહ્ય બાંધકામનો સમાવેશ થાય છે.

વર્લ્ડ હેરિટેજ સિટી ટ્રસ્ટની કચેરી કાર્યરત

હાલમાં આ ભવનમાં અમદાવાદ વર્લ્ડ હેરિટેજ સિટી ટ્રસ્ટની કચેરી કાર્યરત છે, તેની સાથે મ્યુનિસિપાલિટીનો ઐતિહાસિક સભાખંડ પણ જાળવી રાખવામાં આવ્યો છે. આ સભાખંડમાં સરદાર પટેલ જે ખુરશીનો ઉપયોગ કરતા હતા તે પણ આજે સચવાયેલી છે. સીઈપીટીના અભ્યાસમાં ભવનની રચના પર જૈવિક વૃદ્ધિ, રંગ ઊડી જવો, ચણતરનો કેટલોક ભાગ ખરવો, તિરાડો અને ભેજ જેવી સમસ્યાઓ જોવા મળી હતી. આ તમામ બાબતો ઈમારતના ઘસારા અને સમયની અસરના સંકેતો છે, જોકે સૌથી મહત્ત્વની બાબત એ સામે આવી કે ઈમારતનો કેટલોક ભાગ ધીમે ધીમે જમીનમાં બેસી રહ્યો છે. તેમ છતાં સંશોધકોના અભ્યાસ મુજબ આ ઈમારત અમદાવાદના ભૂકંપ ઝોન માટે યોગ્ય અને સુરક્ષિત બાંધકામ ધરાવે છે.

વિવિધ પદ્ધતિઓનું અનુકરણ કરીને પરીક્ષણ કરવામાં આવ્યું

સીઈપીટીના પ્રોજેક્ટ અંતર્ગત ઈમારતના નમૂના પર ચણતરની તિરાડોને સાંધવા સહિતની મજબૂતીકરણની વિવિધ પદ્ધતિઓનું અનુકરણ કરીને પરીક્ષણ કરવામાં આવ્યું હતું. પ્રતીક ગજ્જરે જણાવ્યું છે કે સ્થળ પર હાલમાં ચાલી રહેલા અન્ય એક પ્રોજેક્ટનું કામ પૂર્ણ થયા બાદ ઈમારતની જાળવણી અને સંરક્ષણ માટેની સંભવિત પદ્ધતિઓ અંગેનો વિગતવાર અહેવાલ અમદાવાદ મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશનને સુપરત કરવામાં આવશે.

આ પણ વાંચો : તહેવારોમાં ગુજરાતના કાર બજારમાં જબરદસ્ત તેજી, ઉત્તરપ્રદેશને પાછળ છોડી દેશભરમાં બીજું સ્થાન મેળવ્યું

ઈતિહાસકારોના મતે વર્ષ ૧૯૧૭થી ૧૯૨૮ દરમિયાન અમદાવાદ મ્યુનિસિપાલિટીમાં સરદાર વલ્લભભાઈ પટેલે હાથ ધરેલી અનેક પહેલ અને કામગીરીએ આજના અમદાવાદના પાયાના નિર્માણમાં મહત્ત્વની ભૂમિકા ભજવી હતી. વર્ષ ૧૯૨૪માં તેઓ મ્યુનિસિપાલિટીના પ્રમુખ બન્યા હતા અને એપ્રિલ-૧૯૨૮ સુધી નાગરિક વહીવટમાં સક્રિય રહ્યા હતા. ત્યાર બાદ તેમણે રાષ્ટ્રીય સ્વાતંત્ર્ય સંગ્રામ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવા માટે પ્રમુખપદેથી રાજીનામું આપ્યું હતું.

બધા જ સમાચાર અને અપડેટ્સ મેળવવા માટે પ્લેસ્ટોર/એપ સ્ટોર પર જઇને અથવા આ લાઇન પર ક્લિક કરીને ડાઉનલોડ કરો અમારી લેટેસ્ટ એપ