ન્યૂઝ અપડેટ્સ
VTV / બિઝનેસ / 8મા પગાર પંચમાં લીવ એન્કેશમેન્ટની મર્યાદા 450 દિવસ થવાની ચર્ચા, સરકારી કર્મચારીઓને મળી શકે લાખો રૂપિયાનો ફાયદો
7 ફોટો ગેલેરી
Last Updated: 11:21 AM, 25 October 2026
1/7
કેન્દ્ર સરકારના કર્મચારીઓ માટે 8મા પગાર પંચને લઈને લીવ એન્કેશમેન્ટની મર્યાદા વધારવાનો પ્રસ્તાવ ચર્ચામાં આવ્યો છે. હાલ નિવૃત્તિ સમયે વણવપરાયેલી કમાયેલી રજાઓના મહત્તમ 300 દિવસ સુધી રોકડ ચૂકવણીની જોગવાઈ છે. આ મર્યાદા વધારીને 450 દિવસ કરવાની માગણી સ્વીકારવામાં આવે તો કર્મચારીઓને વધારાની 150 દિવસની રજાના બદલામાં પૈસા મળી શકે છે. જોકે, આ ફેરફાર હાલ પ્રસ્તાવના સ્તરે છે, તેને મંજૂરી મળી ગઈ હોવાનું માનવું નહીં.
2/7
8મા પગાર પંચ હેઠળ સરકારી કર્મચારીઓના પગાર, પેન્શન અને નિવૃત્તિ સમયે મળતા લાભો અંગે ચર્ચા ચાલી રહી છે. આ દરમિયાન લીવ એન્કેશમેન્ટની મર્યાદા હાલના 300 દિવસથી વધારીને 450 દિવસ કરવાની માગણી સામે આવી છે. આ પ્રસ્તાવનો હેતુ નિવૃત્તિ સમયે કર્મચારીઓને એકસાથે વધુ રકમ મળી શકે તેવો છે. જોકે, આ અંગે અંતિમ નિર્ણય જાહેર થાય ત્યાં સુધી કર્મચારીઓએ તેને મંજૂર થયેલો નિયમ ન માનવો જોઈએ.
ADVERTISEMENT
3/7
લીવ એન્કેશમેન્ટ એટલે નોકરી દરમિયાન ઉપયોગમાં ન લીધેલી કમાયેલી રજાઓના બદલામાં મળતી રોકડ રકમ. કેન્દ્રીય સરકારી કર્મચારીઓ નિવૃત્તિ સમયે તેમની પાત્રતા મુજબ જમા થયેલી રજાઓના બદલામાં પૈસા મેળવી શકે છે. હાલની જોગવાઈ મુજબ આ માટે મહત્તમ 300 દિવસની મર્યાદા છે. જો મર્યાદા વધારવાનો પ્રસ્તાવ મંજૂર થાય તો કર્મચારીઓ 450 દિવસ સુધીની પાત્ર રજાઓના બદલામાં રોકડ રકમ મેળવી શકશે.
4/7
જો લીવ એન્કેશમેન્ટની મર્યાદા 300 દિવસથી વધારીને 450 દિવસ કરવામાં આવે તો કર્મચારીઓને વધારાની 150 દિવસની રજાના બદલામાં પૈસા મળી શકે છે. એટલે હાલની મર્યાદાની સરખામણીએ રજાના બદલામાં મળતી રકમમાં 50 ટકા સુધીનો વધારો થવાની શક્યતા છે. જોકે, વાસ્તવિક ફાયદો કર્મચારીના નિવૃત્તિ સમયના મૂળ પગાર, મોંઘવારી ભથ્થા અને પાત્ર રજાઓની સંખ્યા પર આધારિત રહેશે.
ADVERTISEMENT
5/7
નિવૃત્તિ સમયે લીવ એન્કેશમેન્ટની રકમની ગણતરી કર્મચારીના લાગુ પડતા પગાર અને મોંઘવારી ભથ્થાના આધારે કરવામાં આવે છે. ઉદાહરણ તરીકે, કોઈ કર્મચારીનો મૂળ પગાર અને મોંઘવારી ભથ્થું મળીને મહિને ₹60,000 હોય તો અંદાજિત દૈનિક રકમ ₹2,000 થાય છે. આ આધારે 300 દિવસ માટે ₹6 લાખ અને 450 દિવસ માટે ₹9 લાખની ગણતરી થાય છે. એટલે આ ઉદાહરણમાં મર્યાદા વધે તો ₹3 લાખનો વધારાનો લાભ મળી શકે છે. આ માત્ર સમજવા માટેનું ઉદાહરણ છે; વાસ્તવિક રકમ લાગુ નિયમો પ્રમાણે નક્કી થશે.
6/7
નિવૃત્તિ સમયે કર્મચારીઓને લીવ એન્કેશમેન્ટ ઉપરાંત ગ્રેચ્યુઇટી અને પ્રોવિડન્ટ ફંડ (PF) જેવી રકમ પણ મળે છે. જો લીવ એન્કેશમેન્ટની મર્યાદા વધારવાનો પ્રસ્તાવ મંજૂર થાય તો પાત્ર કર્મચારીઓને રજાના બદલામાં વધુ રકમ મળી શકે છે. આ પૈસાનો ઉપયોગ ઘર લોન ચૂકવવા, બાળકોના શિક્ષણ, પરિવારની જરૂરિયાતો અથવા ભવિષ્યના રોકાણ માટે થઈ શકે છે. કેન્દ્રીય સરકારી કર્મચારીઓ માટે નિવૃત્તિ સમયે મળતી લીવ એન્કેશમેન્ટની રકમ સામાન્ય રીતે આવકવેરામાંથી મુક્ત હોય છે, જ્યારે અન્ય કેટેગરીના કર્મચારીઓ માટે અલગ નિયમો લાગુ પડી શકે છે. જોકે, 450 દિવસની મર્યાદા વધારવા અંગે અંતિમ મંજૂરી મળ્યા બાદ જ તેનો વાસ્તવિક લાભ સ્પષ્ટ થશે.
ADVERTISEMENT
સંકળાયેલા મુદ્દાઓ
ટોપ સ્ટોરીઝ