ગુજરાત / દૂધ-પૌંઆ નહીં, ભાવનગરમાં શરદ પૂનમે ઊંધિયું ખાવાની 100 વર્ષ જૂની પરંપરા

શરદ પૂર્ણિમાની રાત્રે ચાંદનીના અજવાળામાં દૂધ-પૌંઆ ખાવાની પરંપરા વિશે તો તમે સાંભળ્યું જ હશે, પરંતુ ગુજરાતમાં એક એવું શહેર છે જ્યાં આ દિવસે દૂધ-પૌંઆ કરતાં ઊંધિયાની વધુ બોલબાલા રહે છે. નવાઈની વાત એ છે કે આ પરંપરા આજકાલની નહીં, પરંતુ લગભગ 100 વર્ષ જૂની છે. વાત છે ભાવનગરની, જ્યાં શરદ પૂર્ણિમાનો તહેવાર આવે એટલે ઘેરઘેર ઊંધિયાની સુગંધ ફેલાઈ જાય છે. અહીં લોકો વર્ષોથી ઊંધિયું ખાઈને શરદ પૂર્ણિમાની ઉજવણી કરે છે. આ ખાસ પરંપરાને કારણે તહેવારના એક દિવસ અગાઉથી જ બજારોમાં શાકભાજીની ખરીદી માટે લોકોની ભીડ જોવા મળે છે. ઘરોમાં પણ શાકભાજી સમારવાથી લઈને ઊંધિયું બનાવવાની તૈયારીઓ શરૂ થઈ જાય છે. આમ, ભાવનગરમાં શરદ પૂર્ણિમાનો તહેવાર ઊંધિયાના સ્વાદ સાથે જોડાઈ ગયો છે.

ભાવનગરમાં શરદ પૂર્ણિમાએ ઊંધિયું ખાવાની પરંપરા આશરે એક સદીથી ચાલી આવે છે. આ દિવસે લોકો પોતાના પરિવાર સાથે ઊંધિયાની મજા માણે છે. તહેવાર નજીક આવતાં જ શાકભાજીના બજારોમાં ખરીદીનો માહોલ જોવા મળે છે. ઊંધિયું બનાવવા માટે જરૂરી વિવિધ પ્રકારના શાકભાજી, મસાલા અને અન્ય સામગ્રીની લોકો મોટાપાયે ખરીદી કરે છે. ખાસ કરીને તહેવારના એક દિવસ અગાઉથી જ ઘરોમાં શાકભાજી સાફ કરવાની અને સમારવાની તૈયારીઓ શરૂ થઈ જાય છે. ઊંધિયું બનાવવા માટે અનેક પ્રકારના શાકભાજી અને મુઠિયાંનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે, જેના કારણે તેને તૈયાર કરવામાં સમય અને મહેનત બંને લાગે છે. જોકે ભાવનગરના લોકો માટે આ મહેનત પણ તહેવારની ઉજવણીનો એક ભાગ બની ગઈ છે.

'દવે દાદા મીઠાઈવાળા'નું નામ પણ જોડાયેલું

ભાવનગરની આ અનોખી પરંપરા સાથે જાણીતા 'દવે દાદા મીઠાઈવાળા'નું નામ પણ જોડાયેલું છે. કિશનભાઈ દવેના જણાવ્યા અનુસાર તેમના દાદાએ આશરે 100 વર્ષ પહેલાં ઊંધિયાનો વ્યવસાય શરૂ કર્યો હતો. સમય જતાં આ વ્યવસાય આગળ વધ્યો અને આજે તેમની ચોથી પેઢી પણ આ પરંપરાને આગળ વધારી રહી છે. ભાવનગરમાં શરૂ થયેલો આ વ્યવસાય હવે સુરત સુધી વિસ્તર્યો છે અને ત્યાં પણ તેની શાખાઓ કાર્યરત છે. ખાસ કરીને સ્વાદિષ્ટ મુઠિયાં અને વિવિધ શાકભાજીના મિશ્રણથી તૈયાર કરવામાં આવતું ઊંધિયું લોકોમાં આકર્ષણનું કેન્દ્ર બને છે. વર્ષોથી લોકો આ ખાસ સ્વાદને પસંદ કરતા આવ્યા છે. શરદ પૂર્ણિમાના તહેવાર દરમિયાન ઊંધિયાની માંગ વધતી હોવાથી આ વ્યવસાય સાથે જોડાયેલા લોકો માટે પણ આ સમય ખાસ મહત્વનો બની રહે છે.

દૂધ-પૌંઆ નહીં, ભાવનગરમાં શરદ પૂનમે ઊંધિયું ખાવાની 100 વર્ષ જૂની પરંપરા શરદ પૂર્ણિમાના પર્વ પર ગુજરાતમાં દૂધ-પૌંઆ ખાવાની પરંપરા છે, પરંતુ ભાવનગરમાં લોકો ઊંધિયું ખાઈને તહેવારની ઉજવણી કરે છે. આશરે 100 વર્ષ જૂની આ પરંપરા ‘દવે દાદા મીઠાઈવાળા’ દ્વારા શરૂ થઈ હતી, જેને હવે ચોથી પેઢી આગળ ધપાવી રહી છે. ભાવનગર ઉપરાંત સુરતમાં પણ ઊંધિયાની શાખાઓ છે. જોકે, આ વર્ષે લીલા શાકભાજી, શીંગતેલ, ગેસ, મસાલા અને મજૂરીના ખર્ચમાં વધારાને કારણે તૈયાર ઊંધિયું મોંઘું થવાની શક્યતા છે. બટાકા, ટામેટાં, સરગવો સહિતનાં શાકભાજીના ઊંચા ભાવને કારણે શરદ પૂનમની ઉજવણીનો સ્વાદ આ વખતે ખિસ્સા પર ભાર પાડી શકે છે. #Bhavnagar #SharadPurnima #Undhiyu #GujaratiTradition #VTVDigital

— VTV Gujarati News and Beyond (@VtvGujarati) October 25, 2026

ઊંધિયાનો સ્વાદ લોકોના ખિસ્સા પર થોડો ભારે પડી શકે

જોકે આ વર્ષે શરદ પૂર્ણિમાના તહેવારમાં ઊંધિયાનો સ્વાદ લોકોના ખિસ્સા પર થોડો ભારે પડી શકે છે. કારણ કે ઊંધિયું બનાવવા માટે જરૂરી લીલા શાકભાજીના ભાવમાં વધારો જોવા મળી રહ્યો છે. બજારમાં બટાકા 100 રૂપિયાના ત્રણ કિલો મળી રહ્યા છે, જ્યારે ટામેટાં અને સરગવો 60 રૂપિયા પ્રતિ કિલોના ભાવે વેચાઈ રહ્યા છે. આ ઉપરાંત ટીંડોળા, ગુવાર, ભીંડા અને રીંગણાંના ભાવ 70 રૂપિયા પ્રતિ કિલો સુધી પહોંચ્યા છે. ઊંધિયામાં ઉપયોગમાં લેવાતા લસણનો ભાવ પણ 250 ગ્રામના 50થી 60 રૂપિયા સુધી પહોંચ્યો છે. આમ, વિવિધ પ્રકારના શાકભાજીની ખરીદી કરવી આ વખતે મોંઘી બની રહી છે. ખાસ કરીને મોટી માત્રામાં ઊંધિયું બનાવતા પરિવારો અને વેપારીઓ માટે શાકભાજીના વધેલા ભાવ ચિંતાનો વિષય બન્યા છે.

જરૂરી અન્ય વસ્તુઓના ખર્ચમાં પણ વધારો થયો

માત્ર શાકભાજી જ નહીં, પરંતુ ઊંધિયું બનાવવા માટે જરૂરી અન્ય વસ્તુઓના ખર્ચમાં પણ વધારો થયો છે. શીંગતેલ, રાંધણ ગેસ, ગરમ મસાલા અને સૂકામેવાના ભાવ વધતાં ઊંધિયું બનાવવાનો કુલ ખર્ચ વધી રહ્યો છે. આ ઉપરાંત શાકભાજી અને અન્ય સામગ્રીના ટ્રાન્સપોર્ટેશન તેમજ મજૂરીના ખર્ચમાં થયેલા વધારાની અસર પણ વેપારીઓ પર પડી રહી છે. ઊંધિયું બનાવવા માટે અનેક પ્રકારની સામગ્રીની જરૂર પડતી હોવાથી દરેક વસ્તુના ભાવમાં થતો વધારો તૈયાર ઊંધિયાની કિંમત પર અસર કરી શકે છે. આ તમામ કારણોને ધ્યાનમાં રાખતાં આ વર્ષે બજારમાં મળતા તૈયાર ઊંધિયાના ભાવમાં પણ વધારો થવાની શક્યતા છે. એટલે કે જે લોકો ઘરે ઊંધિયું બનાવવાને બદલે બજારમાંથી તૈયાર ઊંધિયું ખરીદવાનું પસંદ કરે છે, તેમને પણ આ વખતે વધુ રૂપિયા ચૂકવવા પડી શકે છે.

આ પણ વાંચો : બનાસકાંઠાના ધારેવાડામાં 20 વર્ષથી મીઠા પાણીની રાહ, ખારું પાણી પીવા મજબૂર ગ્રામજનો

ભાવનગરમાં શરદ પૂર્ણિમાએ ઊંધિયું ખાવાની પરંપરા આજે પણ લોકોમાં એટલી જ લોકપ્રિય છે. એક તરફ ગુજરાતના અન્ય વિસ્તારોમાં લોકો દૂધ-પૌંઆ સાથે શરદ પૂર્ણિમાની ઉજવણી કરે છે, ત્યારે ભાવનગરમાં ઊંધિયું આ તહેવારની ખાસ ઓળખ બની ગયું છે. આશરે 100 વર્ષથી ચાલી આવતી આ પરંપરા આજે નવી પેઢી પણ ઉત્સાહથી આગળ વધારી રહી છે. જોકે શાકભાજી, તેલ, ગેસ, મસાલા અને મજૂરીના વધતા ખર્ચને કારણે આ વર્ષે ઊંધિયું બનાવવું મોંઘું પડી શકે છે. તેમ છતાં ભાવનગરના લોકો માટે શરદ પૂર્ણિમા અને ઊંધિયાનો સંબંધ માત્ર ખાવાપીવા પૂરતો નથી, પરંતુ વર્ષોથી ચાલી આવતી પરંપરા અને પરિવાર સાથે તહેવારની ઉજવણીનો પણ છે. હવે જોવાનું એ રહેશે કે મોંઘવારી વચ્ચે પણ ભાવનગરમાં ઊંધિયાની કેટલી જમાવટ થાય છે.

બધા જ સમાચાર અને અપડેટ્સ મેળવવા માટે પ્લેસ્ટોર/એપ સ્ટોર પર જઇને અથવા આ લાઇન પર ક્લિક કરીને ડાઉનલોડ કરો અમારી લેટેસ્ટ એપ