ન્યૂઝ અપડેટ્સ
ન્યૂઝ અપડેટ્સ
VTV / બિઝનેસ / 8મા પગાર પંચમાં પગાર-પેન્શનમાં કેટલો વધારો થશે? દિવાળી પહેલાં જાણો સેલરી વધારાને અસર કરતા 5 મોટા ફેક્ટર!
10 ફોટો ગેલેરી
Last Updated: 07:29 PM, 24 October 2026
FOLLOW ON
શેર કરો
1/10
કેન્દ્રીય કર્મચારીઓ અને પેન્શનરો આતુરતાપૂર્વક 8મા પગાર પંચની રાહ જોઈ રહ્યા છે. સૌ કોઈના મનમાં એક જ પ્રશ્ન છે કે નવા પગાર પંચના અમલ બાદ માસિક વેતન અને પેન્શનમાં કેટલો સુધારો થશે તથા હાથમાં આવતી ચોખ્ખી રકમમાં કેટલો તફાવત પડશે. પરંતુ પગાર પંચ સામે માત્ર પગાર વધારાની ભલામણ કરવાનું સહેલું કાર્ય નથી. આયોગે સરકારી તિજોરીની આર્થિક સ્થિતિ, દેશમાં મોંઘવારીનો દર અને પેન્શન પાછળ થનારા જંગી ખર્ચ જેવા અનેક મહત્વપૂર્ણ વિષયોને ધ્યાનમાં રાખવાના રહે છે.
આ તસવીર શેર કરો
2/10
અંદાજે 10 મહિનાની લાંબી રાહ જોયા બાદ સરકારે 8મા પગાર પંચના કાર્યક્ષેત્રની શરતોને મંજૂરી આપી દીધી છે. સર્વોચ્ચ અદાલતના પૂર્વ ન્યાયાધીશ રંજના પ્રકાશ દેસાઈના અધ્યક્ષપણા હેઠળનું આ આયોગ કેન્દ્રીય કર્મચારીઓના પગાર, પેન્શન અને વિવિધ ભથ્થાઓમાં ફેરફાર અંગેની પોતાની ભલામણો રજૂ કરશે. આ આયોગની રચના નવેમ્બર 2025માં કરવામાં આવી હતી અને તેને પોતાનો આખરી અહેવાલ સુપ્રત કરવા માટે 18 મહિનાનો સમય આપવામાં આવ્યો છે. આ સ્થિતિમાં આયોગની ભલામણો મે 2027 સુધીમાં સામે આવી શકે છે. જોકે, આ ભલામણોને પૂર્ણપણે લાગુ કરવાની પ્રક્રિયામાં હજુ વધુ સમય લાગી શકે છે.
આ તસવીર શેર કરો
ADVERTISEMENT
3/10
આ નિર્ણયથી દેશના અંદાજે 47 લાખ કેન્દ્રીય કર્મચારીઓ અને 68 લાખ પેન્શનરો સીધી રીતે પ્રભાવિત થશે. જોકે, હાલમાં પગાર અને પેન્શનમાં ચોક્કસ કેટલો વધારો થશે તે સ્પષ્ટ થયું નથી. આ અંગેનો આખરી નિર્ણય આયોગની ભલામણો અને ત્યારબાદ મળનારી સરકારી મંજૂરી બાદ જ સ્પષ્ટ થશે. દરમિયાન, મુખ્ય 5 એવા આર્થિક પરિબળો છે જે વેતન અને પેન્શનમાં થનારા વધારા પર સીધી અસર કરશે.
આ તસવીર શેર કરો
4/10
પગાર વધારાનો મુખ્ય આધાર દેશના અર્થતંત્રની વર્તમાન ગતિ અને સરકારની આવક તથા ખર્ચ વચ્ચેના અંતર પર રહેલો છે. આયોગ આર્થિક વિકાસ દર, નાણાકીય ફુગાવો અને રાજકોષીય ખાધ જેવા ગંભીર પાસાઓનો ઊંડાણપૂર્વક અભ્યાસ કરશે. જો દેશની આર્થિક પ્રગતિ મજબૂત રહેશે અને સરકારી તિજોરી પર બોજ ઓછો હશે, તો કર્મચારીઓ માટે વધુ સારા પગાર વધારાની શક્યતાઓ સર્જાશે. પરંતુ જો સરકારના ખર્ચાઓ વધારે હશે અને નાણાકીય ખાધને મર્યાદામાં રાખવી અનિવાર્ય બનશે, તો વેતન સુધારણા કરતી વખતે આર્થિક સ્થિતિને વિશેષ ધ્યાનમાં રાખવી પડશે.
આ તસવીર શેર કરો
ADVERTISEMENT
5/10
સરકારે કર્મચારીઓના પગાર અને પેન્શન પાછળ ખર્ચ વધારવાની સાથે સાથે દેશના મૂળભૂત વિકાસ સાથે જોડાયેલી અન્ય જવાબદારીઓ પણ નિભાવવાની હોય છે. માર્ગ નિર્માણ, રેલવે, હોસ્પિટલો, શિક્ષણ અને અન્ય માળખાકીય સુવિધાઓ ઉપરાંત જનકલ્યાણકારી યોજનાઓ પાછળ પણ મોટો ભંડોળ ખર્ચવો પડે છે. આ સંજોગોમાં પગાર પંચ માટે એવું સંતુલન જાળવવું અત્યંત જરૂરી બની રહે છે જેથી કર્મચારીઓને યોગ્ય વેતન પણ મળે અને દેશના વિકાસ કાર્યો માટે પૂરતા નાણાં પણ ઉપલબ્ધ રહે. આ જ કારણસર પગાર વધારાનો નિર્ણય માત્ર મોંઘવારી કે કર્મચારીઓની માંગણી પર નહીં, પરંતુ સરકારની સમગ્ર નાણાકીય જરૂરિયાતોને ધ્યાનમાં રાખીને લેવાશે.
આ તસવીર શેર કરો
6/10
પેન્શન પાછળ થનારો ખર્ચ પણ 8મા પગાર પંચ માટે એક અત્યંત મહત્વનું પરિબળ બની રહેશે. જૂની પેન્શન યોજના હેઠળ આવતા કર્મચારીઓના પેન્શનની ચુકવણી કરવાની સંપૂર્ણ જવાબદારી સરકારની છે. જાન્યુઆરી 2004 પહેલા ભરતી થયેલા કર્મચારીઓ અને સશસ્ત્ર દળોના જવાનો આ જૂની પેન્શન પ્રણાલી હેઠળ આવે છે. પગાર અને પેન્શનમાં સુધારો થવાથી સરકારનો વાર્ષિક ખર્ચ નોંધપાત્ર રીતે વધી શકે છે. તેથી આયોગે કર્મચારીઓ અને પેન્શનરોને રાહત આપવાની સાથે સરકારી ખજાના પર પડતા બોજને નિયંત્રિત કરવાની ગણતરીઓ પણ કરવી પડશે.
આ તસવીર શેર કરો
ADVERTISEMENT
7/10
કેન્દ્રીય પગાર પંચની ભલામણોની અસર માત્ર કેન્દ્ર સરકાર પૂરતી સીમિત રહેતી નથી. રાજ્ય સરકારો પણ સામાન્ય રીતે આ જ ભલામણોને આધારે પોતાના કર્મચારીઓના વેતન અને પેન્શનમાં સુધારો કરતી હોય છે. આથી 8મા પગાર પંચે એ બાબતની પણ ચિંતા કરવી પડશે કે તેના પ્રસ્તાવિત ફેરફારોની રાજ્યોની નાણાકીય સ્થિતિ પર શું અસર પડશે. દરેક રાજ્યની આર્થિક ક્ષમતા અલગ-અલગ હોય છે, તેથી ભલામણોની વ્યાપક આર્થિક અસર સમજીને નિર્ણય લેવો જરૂરી બનશે.
આ તસવીર શેર કરો
8/10
સરકારી કર્મચારીઓના વેતનની તુલના ખાનગી કંપનીઓ અને જાહેર ક્ષેત્રના સાહસોમાં મળતા વેતન સાથે પણ કરવામાં આવી શકે છે. આ તુલનાનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય એ ચકાસવાનો છે કે સરકારી કર્મચારીઓને તેમની જવાબદારીઓ અને કાર્યક્ષમતા મુજબ યોગ્ય વળતર મળે છે કે નહીં. જો સરકારી અને ખાનગી ક્ષેત્રના વેતનમાં મોટો તફાવત જોવા મળે, તો આયોગ તે પાસાની સમીક્ષા કરી શકે છે. જોકે, તેનો અર્થ એવો બિલકુલ નથી કે આયોગ ખાનગી ક્ષેત્ર જેટલો જ પગાર આપવાની ભલામણ કરશે. આયોગે કામના પ્રકાર અને સરકારી તિજોરીની ક્ષમતાને ધ્યાનમાં રાખીને આખરી નિર્ણય લેવો પડશે.
આ તસવીર શેર કરો
ADVERTISEMENT
9/10
વિગતવાર સરખામણી કરીએ તો, 7મા પગાર પંચની ભલામણો જાન્યુઆરી 2016થી અમલમાં આવી હતી. તે સમયે ફિટમેન્ટ ફેક્ટર 2.57 નક્કી કરવામાં આવ્યો હતો, જેના આધારે નવું પગાર માળખું ઘડાયું હતું. સમય જતાં મોંઘવારી ભથ્થામાં વધારો થતો રહ્યો છે અને વર્તમાન સમયમાં મોંઘવારી ભથ્થું વધીને મૂળ પગારના 58% સુધી પહોંચી ગયું છે. પગાર પંચ માત્ર મૂળ પગાર જ નહીં, પરંતુ મકાન ભાડા ભથ્થું, પરિવહન ભથ્થું, તબીબી સુવિધાઓ, રજા પ્રવાસ ભથ્થું અને ગ્રેચ્યુઈટી જેવા અન્ય લાભોની પણ સમીક્ષા કરે છે. આથી 8મા પગાર પંચની ભલામણોથી કર્મચારીઓની કુલ કમાણી અને અન્ય સુવિધાઓ પર પણ વ્યાપક અસર પડશે.
આ તસવીર શેર કરો
10/10
આયોગને પોતાનો અહેવાલ રજૂ કરવા માટે 18 મહિનાનો સમય આપવામાં આવ્યો છે. ત્યારબાદ સરકાર ભલામણોનો અભ્યાસ કરીને તેને અમલમાં મૂકવા અંગે આખરી નિર્ણય લેશે. આથી નવો પગાર ક્યારથી મળવાનો શરૂ થશે અને પાછલી તારીખથી એરિયર્સ મળશે કે નહીં તે અંગેનું ચિત્ર હજુ સ્પષ્ટ થયું નથી. નવા પગાર દરો 1 જાન્યુઆરી 2026થી પ્રભાવિત થાય તેવી સંભાવનાઓ દર્શાવવામાં આવી રહી છે, પરંતુ તેને આખરી નિર્ણય માની શકાય નહીં. કેન્દ્રીય કર્મચારીઓ અને પેન્શનરો માટે હાલમાં સૌથી મહત્વની બાબત એ છે કે 8મા પગાર પંચમાં પગાર વધારાની કોઈ ચોક્કસ રકમ હજુ નક્કી થઈ નથી. દેશનું અર્થતંત્ર, મોંઘવારી, સરકારી ખર્ચ અને પેન્શનની જવાબદારીઓ જેવા તમામ પરિબળોને આધીન રહીને આયોગ પોતાની શિફારિશ રજૂ કરશે.
આ તસવીર શેર કરો
સંકળાયેલા મુદ્દાઓ
સબસ્ક્રાઇબ કરો
જોવા જેવું
ટોપ સ્ટોરીઝ
