ન્યૂઝ અપડેટ્સ
ન્યૂઝ અપડેટ્સ
VTV / ધર્મ / પંચામૃત ખાટું થઈ જાય છે? દૂધ-દહીંનું આ સચોટ પ્રમાણ નોંધો, જન્માષ્ટમી પર પહેલીવારમાં જ બનશે ટેસ્ટી ચરણામૃત!
7 ફોટો ગેલેરી
Last Updated: 10:36 AM, 4 September 2026
FOLLOW ON
શેર કરો
1/7
શ્રીકૃષ્ણ જન્માષ્ટમીનો પાવન પર્વ ભાદ્રપદ માસના કૃષ્ણ પક્ષની અષ્ટમી તિથિએ ઉજવવામાં આવે છે. આ દિવસે ભક્તો વ્રત રાખે છે અને રાત્રિના નિશીથ કાળમાં લડ્ડુ ગોપાલની પૂજા કરે છે. કાન્હાના બાળ સ્વરૂપના અભિષેક અને ભોગ માટે અનેક ઘરોમાં પંચામૃત તૈયાર કરવામાં આવે છે. પંચામૃતને ઘણા લોકો ચરણામૃત તરીકે પણ ઓળખે છે.‘પંચામૃત’ બે શબ્દોથી બનેલો છે. તેમાં ‘પંચ’ એટલે પાંચ અને ‘અમૃત’ એટલે દેવતાઓનું પવિત્ર પેય માનવામાં આવે છે. પરંપરાગત રીતે દૂધ, દહીં, ઘી, મધ અને ખાંડ અથવા મિશ્રીથી પંચામૃત બનાવવામાં આવે છે. યોગ્ય પ્રમાણમાં સામગ્રી લેવામાં આવે તો તેનો સ્વાદ પણ સારો આવે છે અને તે ગાઢ પણ બને છે.
આ તસવીર શેર કરો
2/7
પંચામૃતને સ્વાદિષ્ટ અને યોગ્ય ઘટ્ટ બનાવવા માટે દૂધ અને દહીંનું પ્રમાણ સૌથી મહત્વનું છે. એક કપ દૂધ માટે અડધો કપ તાજું અને મીઠું દહીં લેવું જોઈએ. એટલે દહીંની માત્રા હંમેશા દૂધની માત્રાની લગભગ અડધી રાખી શકાય છે. દહીં વધારે ખાટું હશે તો પંચામૃતનો સ્વાદ પણ ખાટો થઈ શકે છે.પંચામૃત માટે પરંપરાગત રીતે ગાયના દૂધનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે. જોકે ખાદ્ય સુરક્ષાની દૃષ્ટિએ કાચા દૂધને બદલે ઉકાળીને ઠંડું કરેલું અથવા પાશ્ચરાઇઝ્ડ દૂધ વાપરવું વધુ યોગ્ય છે. દૂધ ઠંડું થયા બાદ તેમાં તાજું દહીં ઉમેરવાથી મિશ્રણ સારી રીતે તૈયાર થાય છે.
આ તસવીર શેર કરો
ADVERTISEMENT
3/7
એક કપ દૂધ અને અડધો કપ દહીં સાથે એક નાની ચમચી દેશી ઘી લેવું. તેમાં એક મોટી ચમચી શુદ્ધ મધ અને બે થી ત્રણ મોટી ચમચી દેશી ખાંડ, પીસેલી ખાંડ અથવા મિશ્રી ઉમેરી શકાય છે. આ ઉપરાંત 8થી 10 તુલસીના પાન અને એક નાની ચમચી ગંગાજળ પણ લેવામાં આવે છે. પંચામૃતને વધુ સ્વાદિષ્ટ બનાવવા માટે બે મોટી ચમચી બારીક સમારેલા કાજુ, બદામ અને મખાણા ઉમેરી શકાય છે. પરંપરામાં તુલસીના પાનને વિશેષ મહત્વ આપવામાં આવે છે અને ભગવાન શ્રીકૃષ્ણના ભોગમાં તુલસી દળને શુભ માનવામાં આવે છે. આ રીતે તમામ સામગ્રીનું પ્રમાણ યોગ્ય રાખવાથી પંચામૃતનો સ્વાદ સંતુલિત રહે છે.
આ તસવીર શેર કરો
4/7
પંચામૃત બનાવવા માટે ચાંદી, તાંબા અથવા પિત્તળના વાસણનો ઉપયોગ કરવાની પરંપરા છે. આ વાસણ ઉપલબ્ધ ન હોય તો માટી અથવા કાચના સ્વચ્છ વાસણનો ઉપયોગ કરી શકાય છે. સૌપ્રથમ વાસણમાં એક કપ ઠંડું દૂધ લો અને તેમાં અડધો કપ તાજું દહીં ઉમેરો. ચમચી અથવા મથાણીની મદદથી બંનેને હળવા હાથે સારી રીતે મિક્સ કરો. હવે તેમાં એક નાની ચમચી દેશી ઘી, એક મોટી ચમચી મધ અને બે થી ત્રણ મોટી ચમચી પીસેલી મિશ્રી અથવા ખાંડ ઉમેરો. પરંપરાગત માન્યતા અનુસાર ઘી અને મધ સમાન માત્રામાં ન ઉમેરવા જોઈએ. ત્યારબાદ તેમાં એક નાની ચમચી ગંગાજળ અને બારીક સમારેલા મખાણા તથા સૂકા મેવા ઉમેરો.
આ તસવીર શેર કરો
ADVERTISEMENT
5/7
પંચામૃતમાં તુલસીના પાન સૌથી છેલ્લે ઉમેરવા જોઈએ. 8થી 10 તાજા તુલસીના પાન પાણીથી ધોઈ લો અને તેને હાથથી તોડીને પંચામૃતમાં ઉમેરો. પરંપરાગત માન્યતા અનુસાર તુલસીના પાનને ચાકુથી કાપવા જોઈએ નહીં. તેથી પાનને હાથથી જ તોડીને ઉમેરવામાં આવે છે. તુલસી ઉમેર્યા બાદ પંચામૃતને હળવા હાથે એકવાર મિક્સ કરી લો. આ પછી પંચામૃત ભગવાન શ્રીકૃષ્ણના અભિષેક અને ભોગ માટે તૈયાર થઈ જાય છે. તુલસીના પાનથી પંચામૃતની સુગંધ અને સ્વાદમાં પણ અલગ જ તાજગી આવે છે.
આ તસવીર શેર કરો
6/7
જન્માષ્ટમીના દિવસે તૈયાર કરેલા પંચામૃતનો ઉપયોગ લડ્ડુ ગોપાલના અભિષેક માટે કરી શકાય છે. ભગવાન શ્રીકૃષ્ણની પૂજા દરમિયાન પંચામૃતનો ભોગ પણ ધરાવવામાં આવે છે. ભક્તો પૂજા પૂર્ણ થયા બાદ તેને પ્રસાદ અને ચરણામૃત તરીકે ગ્રહણ કરે છે. પંચામૃતમાં મખાણ-મિશ્રી ઉપરાંત તુલસીનો ઉપયોગ કરવાથી ભોગને પરંપરાગત રીતે વધુ પવિત્ર માનવામાં આવે છે. જો તમે પહેલીવાર પંચામૃત બનાવી રહ્યા હોવ તો સૌથી પહેલા દૂધ અને દહીંનું પ્રમાણ યાદ રાખો. એક કપ દૂધમાં અડધો કપ દહીંનું પ્રમાણ રાખવાથી પંચામૃત વધારે ખાટું થવાની શક્યતા ઘટે છે. સાથે જ તાજું દહીં અને યોગ્ય માત્રામાં ઘી, મધ, ખાંડ તથા અન્ય સામગ્રી ઉમેરવાથી સ્વાદ સંતુલિત રહે છે. આ રીતે જન્માષ્ટમી પર ઘરે સરળતાથી સ્વાદિષ્ટ પંચામૃત તૈયાર કરી શકાય છે.
આ તસવીર શેર કરો
ADVERTISEMENT
7/7
ધર્મને લગતો આ આર્ટિકલ માત્ર અલગ-અલગ મળતી માહિતીને આધારિત છે. નહીં કે તમે તેને સત્ય જ માની લો. કારણ કે ધર્મ દરેકની આસ્થાનો વિષય છે. અહીં આપવામાં આવેલી જાણકારીને અનુસરતા પહેલા ધર્મ કે શાસ્ત્ર આધારિત જ્ઞાન ધરાવનારા વિદ્ધાનોની સલાહ લેવી અતિ આવશ્યક રહેશે. નહીં તો કોઇ મુશ્કેલી સર્જાય તો જવાબદારી vtvgujarati.com નહીં રહે. કારણ કે આ આર્ટિકલ ફક્ત ન્યૂઝના હેતુસર પબ્લિશ કરવામાં આવ્યો છે.
આ તસવીર શેર કરો
સંકળાયેલા મુદ્દાઓ
સબસ્ક્રાઇબ કરો
ટોપ સ્ટોરીઝ
