નેશનલ / નવી સરકારની રચનાના એક દિવસ પછી મણિપુરમાં ફરી હિંસા ફાટી નીકળી, કુકી સમુદાય અને પોલીસ વચ્ચે ઘર્ષણ

મણિપુરમાં નવી સરકાર રચાયા બાદ માત્ર એક જ દિવસમાં રાજ્ય ફરી અશાંતિના માહોલમાં ફસાયું છે. ગુરુવારે ચુરાચાંદપુર જિલ્લામાં કુકી સમુદાય દ્વારા આપવામાં આવેલા બંધના આહ્વાન બાદ સ્થિતિ તણાવપૂર્ણ બની ગઈ. કુકી આદિવાસી બહુલ વિસ્તારમાં વિરોધ પ્રદર્શન શરૂ થતાં જ સુરક્ષાબળો અને દેખાવકારો આમને-સામને આવી ગયા અને મામલો હિંસક અથડામણમાં ફેરવાયો.

પ્રાપ્ત માહિતી મુજબ, બંધ દરમિયાન મોટી સંખ્યામાં લોકો રસ્તાઓ પર ઉતરી આવ્યા હતા. પોલીસ અને સુરક્ષાબળોએ ભીડને તિતર-બિતર કરવાનો પ્રયાસ કર્યો ત્યારે પ્રદર્શનકારોએ પથ્થરમારો કર્યો અને કેટલીક જગ્યાએ આગજનીની ઘટનાઓ પણ સામે આવી. આ અથડામણ બાદ સમગ્ર ચુરાચાંદપુર જિલ્લામાં ભય અને અનિશ્ચિતતાનો માહોલ છવાઈ ગયો છે.

કુકી સંગઠનો દ્વારા બંધનું આહ્વાન નવી સરકારના ગઠન સામે વિરોધ સ્વરૂપે કરવામાં આવ્યું હતું. સરકાર રચાય તે પહેલા જ અનેક કુકી સંગઠનોએ પોતાના સમુદાયના ધારાસભ્યોને ચેતવણી આપી હતી કે તેઓ સરકાર રચનાની પ્રક્રિયામાં ભાગ ન લે. આ ચેતવણી છતાં સરકાર બન્યા બાદ આ વિરોધ વધુ ઉગ્ર બન્યો હોવાનું જોવા મળ્યું.

ચુરાચાંદપુર જિલ્લાના આદિવાસી સંગઠન ‘જોઇન્ટ ફોરમ ઓફ સેવન’ દ્વારા શુક્રવારે સવારના છ વાગ્યાથી સાંજના છ વાગ્યા સુધી સંપૂર્ણ બંધનું એલાન કરવામાં આવ્યું હતું. સંગઠને કુકી બહુલ વિસ્તારોમાં દુકાનો, વાહનવ્યવહાર અને અન્ય પ્રવૃત્તિઓ બંધ રાખવાની અપીલ કરી હતી. સાથે જ અલગ કુકી પ્રશાસનની માગને ફરી એકવાર જાહેરમાં રજૂ કરવામાં આવી હતી.

સંગઠન દ્વારા જાહેર કરાયેલા નિવેદનમાં સ્પષ્ટ કરવામાં આવ્યું હતું કે જો કોઈ કુકી ધારાસભ્ય સંગઠનના નિર્ણયની અવગણના કરીને સરકારમાં ભાગ લેશે તો તે પોતાની વ્યક્તિગત જવાબદારી હેઠળ ગણાશે. આવા એકતરફી નિર્ણયના પરિણામો માટે સંગઠન કોઈ જવાબદારી સ્વીકારશે નહીં, એવી કડક ચેતવણી પણ આપવામાં આવી હતી.

આ પહેલા બુધવાર રાત્રે પણ મણિપુરના કુકી બહુલ કાંગપોકપી જિલ્લામાં વિરોધના દ્રશ્યો જોવા મળ્યા હતા. લીમાખોંગ નજીક લોકોએ રસ્તા પર ટાયરો સળગાવીને વિરોધ નોંધાવ્યો હતો અને બાંસ મૂકી રસ્તો બંધ કર્યો હતો. આ વિરોધનો મુખ્ય મુદ્દો નેમચા કિપગેનના ડેપ્યુટી સીએમ તરીકે શપથ લેવાનો હતો, જેને લઈને સમુદાયમાં ભારે નારાજગી છે.

કુકી લિબરેશન આર્મી તરફથી પણ એક કડક નિવેદન બહાર પાડવામાં આવ્યું હતું. તેમાં સ્પષ્ટ શબ્દોમાં કહેવામાં આવ્યું હતું કે કોઈ પણ કુકી જનપ્રતિનિધિ જો સરકાર રચનામાં ભાગ લે તો તેને સમુદાય સાથે વિશ્વાસઘાત માનવામાં આવશે. સંગઠને તેને “અંતિમ ચેતવણી” ગણાવી હતી.

આ નિવેદનમાં વધુમાં જણાવાયું હતું કે આવા નિર્ણયોના પરિણામે જો કોઈ અનિચ્છનીય ઘટના બને તો તેની સંપૂર્ણ જવાબદારી તે સંબંધિત કુકી જનપ્રતિનિધિઓની રહેશે. આ નિવેદન બાદ સ્થિતિ વધુ તણાવપૂર્ણ બની ગઈ છે અને સુરક્ષાબળોને હાઈ એલર્ટ પર રાખવામાં આવ્યા છે.

આ વચ્ચે હમાર જનજાતિની સંસ્થા ‘હમાર ઇનપુઈ’એ પણ ગંભીર દાવો કર્યો છે. સંસ્થાએ કહ્યું છે કે તેને વિશ્વસનીય માહિતી મળી છે કે કેટલાક અસામાજિક તત્વો હિંસા ભડકાવવાની યોજના બનાવી શકે છે. આ તત્વો દ્વારા ચૂંટાયેલા જનપ્રતિનિધિઓની મિલકતોને નિશાન બનાવવાની શક્યતા પણ વ્યક્ત કરવામાં આવી છે.

નવી સરકાર માટે આ સ્થિતિ મોટો પડકાર બની ગઈ છે. એક તરફ શાસન સ્થિર કરવાની જવાબદારી છે તો બીજી તરફ રાજ્યમાં ચાલતા લાંબા સમયથી ચાલતા સમુદાયિક તણાવને સંભાળવાનો ભારે દબાણ છે. હાલ ચુરાચાંદપુર અને આસપાસના વિસ્તારોમાં વધારાની સુરક્ષા તૈનાત કરવામાં આવી છે અને પ્રશાસન પરિસ્થિતિ કાબૂમાં લેવા પ્રયાસ કરી રહ્યું છે.