કામની વાત / EPFOના પેન્શનરો માટે ખુશખબરી! ટૂંક સમયમાં આવી શકે છે મોટો નિર્ણય, જાણો ક્યારે

EPFO હેઠળ પેન્શન મેળવતા લાખો લોકો લઘુત્તમ માસિક પેન્શનમાં વધારાની અપેક્ષા રાખી રહ્યા છે. હાલમાં, 'એમ્પ્લોયીઝ પેન્શન સ્કીમ' (EPS) હેઠળ 1,000 રુપિયાનું લઘુત્તમ માસિક પેન્શન આપવામાં આવે છે. કર્મચારીઓ અને પેન્શનધારકોના સંગઠનો લાંબા સમયથી આ રકમમાં વધારો કરવાની માંગ કરી રહ્યા છે. EPFOના 'સેન્ટ્રલ બોર્ડ ઓફ ટ્રસ્ટીઝ' (CBT)ની 240મી બેઠક 19 નવેમ્બર, 2026ના રોજ ગુજરાતના ગીરમાં યોજાનાર છે. એવી અપેક્ષા છે કે આ બેઠક દરમિયાન EPS હેઠળ લઘુત્તમ માસિક પેન્શન વધારવાનો મુદ્દો ઉઠાવવામાં આવશે.

એમ્પ્લોયીઝ પેન્શન સ્કીમ (EPS) હેઠળ, હાલમાં લઘુત્તમ માસિક પેન્શન 1,000 રુપિયા છે. જો કોઈ પાત્ર કર્મચારી માટે ગણતરી કરવામાં આવેલ પેન્શનની રકમ આ રકમ કરતાં ઓછી હોય, તો સરકારી સહાય દ્વારા તેને વધારીને લઘુત્તમ 1,000 રુપિયા સુધી પહોંચાડવામાં આવે છે. આ યોજના સંગઠિત ક્ષેત્રના પાત્ર કર્મચારીઓને નિવૃત્તિ પછી પેન્શન પૂરું પાડવા માટે બનાવવામાં આવી છે. પેન્શનની રકમ કર્મચારીના 'પેન્શનપાત્ર પગાર' અને પેન્શન યોજના હેઠળ આવરી લેવાયેલા તેમના સેવાકાળ પર આધારિત હોય છે.

શું EPS માં મહત્તમ પેન્શન પર મર્યાદા છે?

EPS હેઠળ પેન્શન માટે કોઈ અલગ, નિશ્ચિત મહત્તમ રકમ નથી. જો કે, તેની ગણતરી પેન્શનપાત્ર પગાર અને પેન્શનપાત્ર સેવાની અવધિના આધારે કરવામાં આવે છે. વર્તમાન વ્યવસ્થા હેઠળ, પેન્શનપાત્ર પગારની મર્યાદા દર મહિને 25,000 રુપિયા નક્કી કરવામાં આવી છે. પેન્શનની ગણતરી કરવા માટે વપરાતું સૂત્ર નીચે મુજબ છે:

માસિક પેન્શન = (પેન્શનપાત્ર પગાર × પેન્શનપાત્ર સેવા અવધિ) ÷ 70

પેન્શનપાત્ર પગાર એટલે પેન્શન ફંડમાંથી બહાર નીકળતા પહેલાના તરત જ અગાઉના 60 મહિનાનો સરેરાશ માસિક પગાર. પેન્શનની ગણતરી માટેના આ જ સૂત્રને EPS-2026 હેઠળ યથાવત રાખવામાં આવ્યું છે.

EPSમાં દર મહિને કેટલુ યોગદાન હોય છે?

EPS ફંડ એટલે કે કંપની કર્મચારીના પગારના એક નિશ્ચિત હિસ્સાના આધારે EPS ફંડમાં માસિક ફાળો આપે છે. વર્તમાન જોગવાઈઓ મુજબ, આ ફાળો પેન્શનપાત્ર પગારના 8.33% જેટલો હોય છે, જેની મહત્તમ મર્યાદા 2,083 છે એટલે કે આ બંનેમાંથી જે ઓછું હોય તે રકમ લાગુ પડે છે. ઉદાહરણ તરીકે, જો કોઈ કર્મચારીનો બેઝિક સેલરી અને મોંઘવારી ભથ્થું મળીને કુલ માસિક પગાર 50,000 રુપિયા થતો હોય, તો પણ રોજગારદાતાનો EPS ફાળો મહત્તમ 2,083 રુપિયા સુધી જ મર્યાદિત રહેશે; કારણ કે પેન્શન ફાળાની ગણતરી માટે 25,000 રુપિયાની સેલરી સીલિંગ લાગુ પડે છે. વાસ્તવિક ફાળો સંબંધિત પાત્રતાના માપદંડો અને લાગુ પડતા નિયમો પર આધારિત રહેશે.

EPS-2026માં શું-શુ બદલાવ કરવામાં આવ્યો?

જુલાઈ 2026થી અમલમાં આવતી 'એમ્પ્લોયીઝ પેન્શન સ્કીમ, 2026' (EPS-2026) એ 'EPS-1995' અને 'એમ્પ્લોયીઝ ફેમિલી પેન્શન સ્કીમ, 1971'નું સ્થાન લીધું છે. આ નવી યોજના 'કોડ ઓન સોશિયલ સિક્યુરિટી, 2020' હેઠળ જાહેર કરવામાં આવી છે. આ ફેરફારોનો ઉદ્દેશ્ય પેન્શન સંબંધિત પ્રક્રિયાઓને સુવ્યવસ્થિત કરવાનો અને દાવાઓના નિકાલમાં થતો વિલંબ ઘટાડવાનો છે. નવી વ્યવસ્થામાં અગાઉની ઘણી જોગવાઈઓ યથાવત રાખવામાં આવી છે, જ્યારે કેટલીક પ્રક્રિયાઓમાં ફેરફાર કરવામાં આવ્યા છે. મુખ્ય ફેરફારો નીચે મુજબ છે:

• પેન્શન દાવાઓના નિકાલ માટેની સમયમર્યાદા: પેન્શન દાવાઓનો 20 દિવસની અંદર નિકાલ થાય તે સુનિશ્ચિત કરવા માટે એક જોગવાઈનો સમાવેશ કરવામાં આવ્યો છે.
• વિલંબ બદલ વ્યાજ: જો પેન્શન દાવાનો નિકાલ નિર્ધારિત સમયમર્યાદા પછી કરવામાં આવે, તો 12 % વ્યાજ ચૂકવવાની જોગવાઈ દાખલ કરવામાં આવી છે.
• ઉચ્ચ પેન્શન માટેની જોગવાઈઓ: યોજનામાં ઉચ્ચ પેન્શન સંબંધિત કલમોનો સમાવેશ કરવામાં આવ્યો છે.
• ડિજિટલ અનુપાલન: નોકરીદાતાઓ માટે ડિજિટલ અનુપાલન સંબંધિત જરૂરિયાતો ઉમેરવામાં આવી છે.

આ પણ વાંચોઃ ફરીવાર રેકોર્ડ હાઈથી આટલાં લાખ રૂપિયા સસ્તી થઇ ચાંદી, તો સોનામાં પણ કડાકો

લઘુત્તમ પેન્શનમાં વધારો કરવામાં આવે તો શું થશે?

જો લઘુત્તમ EPS પેન્શન વધારવાનો પ્રસ્તાવ મંજૂર થાય છે, તો હાલમાં લઘુત્તમ પેન્શન મેળવતા પાત્ર પેન્શનધારકોને થોડી રાહત મળી શકે છે. જોકે, વાસ્તવિક લાભ સરકાર દ્વારા લઘુત્તમ પેન્શન તરીકે નક્કી કરવામાં આવનારી રકમ અને નવા નિયમો કોને લાગુ પડશે તે માટેના ચોક્કસ માપદંડો પર આધારિત રહેશે. હાલની વ્યવસ્થા હેઠળ માસિક લઘુત્તમ પેન્શન 1,000 રુપિયા છે. પેન્શનમાં વધારો, નવી રકમ અને તેના અમલીકરણ અંગેની વધુ વિગતો કર્મચારી ભવિષ્ય નિધિ સંગઠન (EPFO) દ્વારા ઓફિશિયલ જાહેરાત કરવામાં આવશે ત્યારે જ સ્પષ્ટ થશે.

બધા જ સમાચાર અને અપડેટ્સ મેળવવા માટે પ્લેસ્ટોર/એપ સ્ટોર પર જઇને અથવા આ લાઇન પર ક્લિક કરીને ડાઉનલોડ કરો અમારી લેટેસ્ટ એપ