ન્યૂઝ અપડેટ્સ
6 ફોટો ગેલેરી
Last Updated: 07:39 AM, 10 November 2026
1/6
દિવાળીના તહેવાર બાદ ગોવર્ધન પૂજાનું વિશેષ ધાર્મિક મહત્વ છે. આ દિવસે ભગવાન શ્રીકૃષ્ણે ગોવર્ધન પર્વત ઉઠાવીને બ્રજવાસીઓને ભારે વરસાદથી બચાવ્યા હતા તે પ્રસંગ યાદ કરવામાં આવે છે. ગોવર્ધન પૂજાના દિવસે ગાયની સેવા કરવી અને અન્નકૂટનો પ્રસાદ ધરાવવો શુભ માનવામાં આવે છે. આ વખતે પૂજા માટે સવારે 6:40થી 8:50 અને સાંજે 5:30થી 5:56 સુધીનો સમય શુભ છે. તો ચાલો જાણીએ પૂજાની તિથિ, શુભ મુહૂર્ત, પૂજાની રીત અને આ તહેવાર સાથે જોડાયેલી ખાસ પરંપરાઓ વિશે.
2/6
આ વર્ષે ગોવર્ધન પૂજાનો તહેવાર 10 નવેમ્બર 2026, મંગળવારના રોજ મનાવવામાં આવી રહ્યો છે. હિન્દુ પંચાંગ પ્રમાણે કારતક મહિનાના સુદ પક્ષની પડવો તિથિએ ગોવર્ધન પૂજા કરવામાં આવે છે. આ વખતે પડવો તિથિની શરૂઆત 9 નવેમ્બરે બપોરે 12:31 વાગ્યે થઈ હતી અને તેનો અંત 10 નવેમ્બરે બપોરે 2 વાગ્યે થશે.ગોવર્ધન પૂજા માટે સવારે 6:40થી 8:50 વાગ્યા સુધીનો સમય શુભ માનવામાં આવ્યો છે. જ્યારે સાંજના સમયે 5:30થી 5:56 વાગ્યા સુધી પૂજા કરી શકાય છે. ભક્તો પોતાની અનુકૂળતા પ્રમાણે આ શુભ સમયમાં ભગવાન શ્રીકૃષ્ણ અને ગોવર્ધન પર્વતની પૂજા કરી શકે છે.
ADVERTISEMENT
3/6
ગોવર્ધન પૂજા પાછળ ભગવાન શ્રીકૃષ્ણ સાથે જોડાયેલી એક ખાસ કથા છે. ધાર્મિક માન્યતા પ્રમાણે એક વખત બ્રજવાસીઓ વરસાદના દેવ ઇન્દ્રની પૂજા કરવાની તૈયારી કરી રહ્યા હતા. ત્યારે બાળ કૃષ્ણે તેમને સમજાવ્યું કે વરસાદ, અનાજ અને જીવન માટે પ્રકૃતિનો આભાર માનવો જોઈએ. તેથી ગોવર્ધન પર્વતની પૂજા કરવી જોઈએ.આ વાતથી ઇન્દ્રદેવ ગુસ્સે થયા અને બ્રજમાં ભારે વરસાદ વરસાવવા લાગ્યા. સતત વરસાદને કારણે લોકો મુશ્કેલીમાં મુકાઈ ગયા. ત્યારે ભગવાન શ્રીકૃષ્ણે પોતાની ટચલી આંગળી પર ગોવર્ધન પર્વત ઉઠાવી લીધો. બ્રજવાસીઓ અને તેમનાં પશુઓએ પર્વતની નીચે આશરો લીધો. સાત દિવસ સુધી શ્રીકૃષ્ણે પર્વત ધારણ કરીને સૌની રક્ષા કરી હતી. આ પ્રસંગની યાદમાં દર વર્ષે ગોવર્ધન પૂજા કરવામાં આવે છે. આ તહેવાર પ્રકૃતિ પ્રત્યે આભાર વ્યક્ત કરવાનો સંદેશ પણ આપે છે.
4/6
ગોવર્ધન પૂજાના દિવસે ભગવાન શ્રીકૃષ્ણને અન્નકૂટનો ભોગ ધરાવવાની ખાસ પરંપરા છે. અન્નકૂટ એટલે અલગ-અલગ પ્રકારનાં અનાજ, શાકભાજી અને ભોજનની વાનગીઓનો સમૂહ. આ દિવસે અનેક પ્રકારની વાનગીઓ બનાવીને ભગવાનને અર્પણ કરવામાં આવે છે. મંદિરોમાં પણ અન્નકૂટની ખાસ ઝાંખી તૈયાર કરવામાં આવે છે.આ સાથે ભગવાન શ્રીકૃષ્ણને 56 ભોગ ધરાવવાની પરંપરા પણ છે. તેમાં મીઠાઈ, ફળ, દૂધની વાનગીઓ અને અલગ-અલગ પ્રકારની સ્વાદિષ્ટ વાનગીઓનો સમાવેશ થાય છે. ધાર્મિક માન્યતા પ્રમાણે ભગવાનને અન્નકૂટ અને 56 ભોગ ધરાવવાથી ઘરમાં સુખ-સમૃદ્ધિ જળવાઈ રહે છે. પૂજા બાદ આ પ્રસાદ પરિવારના સભ્યો અને જરૂરિયાતમંદ લોકોમાં વહેંચવામાં આવે છે. આ પરંપરા અન્નનું મહત્વ સમજાવે છે અને કોઈ ભૂખ્યું ન રહે તેવો સંદેશ આપે છે.
ADVERTISEMENT
5/6
ગોવર્ધન પૂજાના દિવસે ગાયની સેવા કરવાનું પણ ખાસ મહત્વ છે. હિન્દુ ધર્મમાં ગાયને માતા સમાન માનવામાં આવે છે. ગાયનું દૂધ અને તેમાંથી બનતી વસ્તુઓ આપણા રોજિંદા જીવનમાં ઉપયોગી છે. આથી આ દિવસે ગાયની પૂજા કરીને તેના પ્રત્યે આભાર વ્યક્ત કરવામાં આવે છે.પરંપરા પ્રમાણે સવારે ગાયને સ્નાન કરાવવામાં આવે છે અને ફૂલોના હારથી શણગારવામાં આવે છે. ત્યારબાદ તેના કપાળ પર કંકુ અને હળદરનું તિલક કરવામાં આવે છે. ગાયને લીલો ચારો, ગોળ અને રોટલી ખવડાવીને તેની સેવા કરવામાં આવે છે. ધાર્મિક માન્યતા છે કે ગાયની સેવા કરવાથી પરિવારમાં સુખ-શાંતિ રહે છે. આ તહેવાર આપણને પશુઓ પ્રત્યે પ્રેમ રાખવા અને તેમની સંભાળ લેવાની પણ શીખ આપે છે.
6/6
ગોવર્ધન પૂજાના દિવસે સૌથી પહેલાં ઘરના આંગણા અથવા પૂજા સ્થળની સફાઈ કરવી જોઈએ. ત્યારબાદ ગાયના છાણથી ગોવર્ધન પર્વતની નાની આકૃતિ બનાવવામાં આવે છે. તેની સાથે ભગવાન શ્રીકૃષ્ણની નાની મૂર્તિ અથવા આકૃતિ પણ સ્થાપિત કરી શકાય છે. આ આકૃતિને ફૂલ, કંકુ, ચોખા અને અન્ય પૂજા સામગ્રીથી શણગારવામાં આવે છે.ત્યારબાદ ગોવર્ધન પર્વતની સામે દીવો અને અગરબત્તી પ્રગટાવીને ભગવાન શ્રીકૃષ્ણની પૂજા કરવામાં આવે છે. ભગવાનને ફળ, મીઠાઈ અને અન્નકૂટનો ભોગ ધરાવવામાં આવે છે. પૂજા દરમિયાન ભગવાનનું સ્મરણ કરીને આરતી કરવામાં આવે છે. ધાર્મિક માન્યતા પ્રમાણે ગોવર્ધન પર્વતની સાત વાર પરિક્રમા કરવી શુભ માનવામાં આવે છે. આ દરમિયાન ભક્તિભાવથી પ્રાર્થના કરવામાં આવે છે. આમ, ગોવર્ધન પૂજામાં ભગવાન શ્રીકૃષ્ણની આરાધના સાથે પ્રકૃતિ અને ગૌમાતાની સેવા કરવાનો સંદેશ પણ આપવામાં આવે છે.
સંકળાયેલા મુદ્દાઓ
જોવા જેવું
ટોપ સ્ટોરીઝ