ન્યૂઝ અપડેટ્સ
10 ફોટો ગેલેરી
Last Updated: 09:51 AM, 10 November 2026
1/10
તુર્કિયેના અંતાલ્યામાં યોજાઈ રહેલા COP31 જળવાયુ સંમેલનના પહેલા જ દિવસે દુનિયા માટે ચિંતાજનક સંકેતો સામે આવ્યા છે. સંયુક્ત રાષ્ટ્રના અધિકારીઓએ ચેતવણી આપી છે કે જળવાયુ પરિવર્તન હવે માત્ર પર્યાવરણ પૂરતી સમસ્યા નથી રહ્યું, પરંતુ માનવ સ્વાસ્થ્ય માટે પણ મોટો ખતરો બની રહ્યું છે. વર્ષ 2026 દુનિયાના સૌથી ગરમ વર્ષોમાં સામેલ થઈ શકે છે. બીજી તરફ અલ નીનોની અસરથી 2027માં પણ તાપમાનમાં વધારો થવાની શક્યતા છે. તેની સીધી અસર ખેતી, ખોરાકની ઉપલબ્ધતા, પાણી અને લોકોના સ્વાસ્થ્ય પર પડી શકે છે.
2/10
ધરતીનું વધતું તાપમાન હવે આખી દુનિયા માટે ચિંતાનો વિષય બની ગયું છે. ગ્લોબલ વોર્મિંગના કારણે ગરમીના નવા રેકોર્ડ બની રહ્યા છે, તો બીજી તરફ અલ નીનોની સ્થિતિ આ મુશ્કેલીને વધારે ગંભીર બનાવી શકે છે. તુર્કિયેના અંતાલ્યામાં ચાલી રહેલા COP31 જળવાયુ સંમેલનના પહેલા દિવસે આ બંને મુદ્દાઓ પર ખાસ ચર્ચા થઈ હતી.સંયુક્ત રાષ્ટ્રના જળવાયુ વિભાગના એક્ઝિક્યુટિવ સેક્રેટરી સાયમન સ્ટીલે ચેતવણી આપતાં કહ્યું કે દુનિયા ખતરનાક રીતે ગરમ થઈ રહી છે. શક્તિશાળી અલ નીનો જળવાયુ પરિવર્તનની અસરોને વધારે તીવ્ર બનાવી રહ્યો છે. આ સ્થિતિમાં દુનિયાને ગરમી અને બદલાતા વાતાવરણની બેવડી અસરનો સામનો કરવો પડી શકે છે.તેમણે જળવાયુ સંકટને હવે વૈશ્વિક સ્વાસ્થ્ય સંકટ ગણાવ્યું હતું. તેમનું કહેવું છે કે વધતું તાપમાન, ઝેરી હવાનું પ્રદૂષણ અને કુદરતી આફતોને કારણે લોકોના સ્વાસ્થ્ય પર ગંભીર અસર થઈ રહી છે. હોસ્પિટલ અને આરોગ્ય સેવાઓ પર પણ દબાણ વધી રહ્યું છે.
ADVERTISEMENT
3/10
અત્યાર સુધી જળવાયુ પરિવર્તનની ચર્ચા મોટાભાગે જંગલો, સમુદ્રો, બરફના પહાડો અને પર્યાવરણની આસપાસ થતી હતી. જોકે હવે તેની અસર સીધી માણસોના જીવન પર જોવા મળી રહી છે. વધારે ગરમી, હવાનું પ્રદૂષણ અને ભારે વરસાદ જેવી ઘટનાઓને કારણે લોકો અનેક પ્રકારની સ્વાસ્થ્ય સમસ્યાઓનો સામનો કરી રહ્યા છે.ખાસ કરીને સગર્ભા મહિલાઓ અને નવજાત બાળકો માટે વધતું તાપમાન વધારે જોખમી બની રહ્યું છે. વધારે ગરમીના કારણે ગર્ભાવસ્થા દરમિયાન મહિલાઓના સ્વાસ્થ્ય પર અસર થઈ શકે છે. નવજાત બાળકો પણ ગરમીના કારણે વધતા જોખમનો સામનો કરી શકે છે.વિકાસશીલ દેશોમાં આ સમસ્યા વધારે ગંભીર બની શકે છે. કારણ કે ઘણા વિસ્તારોમાં લોકોને સારી આરોગ્ય સેવાઓ, પોષણયુક્ત ખોરાક અને સ્વચ્છ પાણી સરળતાથી મળતાં નથી. આવી સ્થિતિમાં ગરમીની લહેર અને કુદરતી આફતોની અસર ગરીબ પરિવારો પર વધારે પડી શકે છે.આરોગ્ય સેવાઓને પણ બદલાતા વાતાવરણ પ્રમાણે તૈયાર કરવાની જરૂર છે. ગરમીની લહેર દરમિયાન હોસ્પિટલોમાં દર્દીઓની સંખ્યા વધી શકે છે. પૂર અને વાવાઝોડાં જેવી ઘટનાઓથી આરોગ્ય કેન્દ્રો અને જરૂરી સુવિધાઓને નુકસાન થઈ શકે છે.
4/10
વધતા તાપમાન પાછળનું એક મોટું કારણ કોલસો, પેટ્રોલિયમ અને કુદરતી ગેસ જેવા અશ્મિભૂત ઇંધણનો વધુ પડતો વપરાશ છે. વીજળી ઉત્પાદન, વાહનવ્યવહાર અને ઉદ્યોગોમાં આ ઇંધણનો ઉપયોગ થવાથી વાતાવરણમાં ગ્રીનહાઉસ ગેસનું પ્રમાણ વધી રહ્યું છે.આ ગેસ ધરતીની ગરમીને વાતાવરણમાં રોકી રાખે છે. તેના કારણે પૃથ્વીનું સરેરાશ તાપમાન વધે છે અને વાતાવરણની કુદરતી સ્થિતિમાં ફેરફાર થાય છે. જંગલોનો નાશ પણ આ સમસ્યાને વધારે છે.સાયમન સ્ટીલે દેશોને સ્વચ્છ ઊર્જા તરફ ઝડપથી આગળ વધવાની સલાહ આપી છે. તેમના મતે દુનિયા પાસે બે રસ્તા છે. એક તરફ વીજળી આધારિત અને સ્વચ્છ ઊર્જા તરફ આગળ વધવું અને બીજી તરફ મોંઘા અશ્મિભૂત ઇંધણ પર નિર્ભર રહેવું.સોલર અને વિન્ડ એનર્જી જેવી સ્વચ્છ ઊર્જાનો ઉપયોગ વધારવાથી પ્રદૂષણ ઘટાડી શકાય છે. સાથે જ પરિવારોના ઊર્જા ખર્ચમાં પણ રાહત મળી શકે છે. આ ફેરફાર માત્ર પર્યાવરણ માટે જ નહીં, પરંતુ દેશોની અર્થવ્યવસ્થા અને લોકોના સ્વાસ્થ્ય માટે પણ જરૂરી છે.
ADVERTISEMENT
5/10
જળવાયુ પરિવર્તન અંગે રજૂ કરાયેલા નવા અહેવાલમાં ચિંતાજનક આંકડા સામે આવ્યા છે. અહેવાલ મુજબ વર્ષ 2015થી 2026 સુધીનાં 12 વર્ષ અત્યાર સુધીનાં સૌથી ગરમ વર્ષોમાં સામેલ રહ્યાં છે. એટલું જ નહીં, છેલ્લા ચાર વર્ષ પણ રેકોર્ડનાં સૌથી ગરમ ચાર વર્ષમાં સામેલ છે.જાન્યુઆરીથી સપ્ટેમ્બર 2026 દરમિયાન દુનિયાનું સરેરાશ તાપમાન ઔદ્યોગિક યુગ પહેલાંના સમયની સરખામણીએ લગભગ 1.47 ડિગ્રી સેલ્સિયસ વધારે નોંધાયું હતું. આ આંકડો બતાવે છે કે ધરતીનું તાપમાન કેટલી ઝડપથી વધી રહ્યું છે.સમુદ્રનું તાપમાન પણ સતત વધી રહ્યું છે. સમુદ્રોમાં ગરમીનું પ્રમાણ સતત દસમા વર્ષે રેકોર્ડ સ્તરે પહોંચ્યું છે. બીજી તરફ સમુદ્રની સપાટી પણ સેટેલાઇટ દ્વારા નોંધાયેલા અત્યાર સુધીના સૌથી ઊંચા સ્તરે પહોંચી છે.સમુદ્રનું પાણી ગરમ થવાથી દરિયાઈ જીવસૃષ્ટિ, માછીમારી અને દરિયાકાંઠાના વિસ્તારો પર અસર થઈ શકે છે. સમુદ્રની સપાટી વધવાથી દરિયાકાંઠે રહેતા લોકો માટે પૂર અને જમીનનું ધોવાણ થવાનું જોખમ પણ વધી શકે છે.
6/10
અલ નીનો એક કુદરતી જળવાયુ પ્રક્રિયા છે. આ સ્થિતિમાં પ્રશાંત મહાસાગરના મધ્ય અને પૂર્વ ભાગમાં સમુદ્રની સપાટીનું તાપમાન સામાન્ય કરતાં વધી જાય છે. તેની અસર દુનિયાના અલગ-અલગ વિસ્તારોના વરસાદ અને તાપમાન પર જોવા મળે છે.નવા અનુમાન મુજબ નવેમ્બર 2026થી જાન્યુઆરી 2027 દરમિયાન પ્રશાંત મહાસાગરના કેટલાક વિસ્તારોમાં પાણીનું તાપમાન સામાન્ય કરતાં ઘણું વધારે રહી શકે છે. સામાન્ય રીતે સમુદ્રની સપાટીનું તાપમાન સામાન્ય કરતાં 0.5 ડિગ્રી સેલ્સિયસ વધારે થાય ત્યારે અલ નીનોની સ્થિતિ ગણવામાં આવે છે. આ વખતે આ તફાવત લગભગ ચાર ગણો થવાની શક્યતા વ્યક્ત કરવામાં આવી છે.અલ નીનોની અસર દરેક દેશમાં એકસરખી હોતી નથી. કેટલાક વિસ્તારોમાં વરસાદ ઘટી શકે છે, તો ક્યાંક ભારે વરસાદ અને પૂર જેવી સ્થિતિ ઊભી થઈ શકે છે. અનેક દેશોમાં ગરમીની લહેર અને દુષ્કાળનું જોખમ પણ વધી શકે છે.આની સીધી અસર ખેતી પર પડી શકે છે. વરસાદ સમયસર ન પડે અથવા વધારે પડે તો પાકને નુકસાન થઈ શકે છે. સિંચાઈ માટે પાણીની અછત ઊભી થઈ શકે છે અને ખાદ્ય પદાર્થોના ઉત્પાદન પર પણ અસર પડી શકે છે. તેના કારણે બજારમાં અનાજ, શાકભાજી અને અન્ય ખાદ્ય ચીજોના ભાવ વધવાની શક્યતા રહે છે.
ADVERTISEMENT
7/10
જળવાયુ પરિવર્તનની અસર ભારત અને પાકિસ્તાન સહિત એશિયાના અનેક દેશોમાં પણ જોવા મળી રહી છે. વર્ષ 2026 દરમિયાન આ વિસ્તારોમાં ગરમીની ગંભીર સ્થિતિ નોંધાઈ છે. વધતું તાપમાન લોકોના સ્વાસ્થ્યની સાથે ખેતી અને પાણીની ઉપલબ્ધતા માટે પણ મુશ્કેલી ઊભી કરી રહ્યું છે.યુરોપમાં પણ ગરમીની લહેરના કારણે લાખો લોકો વધારે તાપમાનના સંપર્કમાં આવ્યા હતા. ગરમીના કારણે હજારો વધારાનાં મૃત્યુ થયાં હોવાનો અંદાજ છે. ચીન અને નેપાળમાં કુદરતી આફતોની ઘટનાઓએ પણ ચિંતા વધારી છે.ખાસ કરીને પહાડી વિસ્તારોમાં ગ્લેશિયર પીગળવા, ખડકો ધસી પડવા અને અચાનક પૂર આવવાનું જોખમ વધી રહ્યું છે. આવી ઘટનાઓની અસર પહાડોની નીચે આવેલા ગામો અને શહેરોમાં રહેતા લોકો પર પણ પડે છે.દક્ષિણ અમેરિકા અને આફ્રિકાના કેટલાક વિસ્તારોમાં પૂર જેવી સ્થિતિ જોવા મળી છે. જ્યારે એશિયા, પ્રશાંત મહાસાગરના વિસ્તારો અને મધ્ય અમેરિકાના અનેક દેશોમાં દુષ્કાળની સમસ્યા સામે આવી છે. આ સ્થિતિ બતાવે છે કે જળવાયુ પરિવર્તન હવે કોઈ એક દેશ કે વિસ્તાર પૂરતી મર્યાદિત સમસ્યા નથી.
8/10
જળવાયુ સંકટ વચ્ચે એક સારા સમાચાર પણ સામે આવ્યા છે. કુદરતી આફતો પહેલાં લોકોને ચેતવણી આપવા માટે બનાવવામાં આવેલી બહુ જોખમી પરિસ્થિતિઓની આગોતરી ચેતવણી સિસ્ટમમાં પ્રગતિ થઈ છે.વર્ષ 2015માં દુનિયાના 56 દેશો પાસે આવી સિસ્ટમની જાણકારી હતી. જ્યારે વર્ષ 2025માં આ સંખ્યા વધીને 136 થઈ ગઈ છે. એટલે કે હવે વધારે દેશો વાવાઝોડાં, પૂર, ગરમીની લહેર અને અન્ય કુદરતી આફતો અંગે સમયસર ચેતવણી આપી શકે છે.જોકે આ સિસ્ટમને વધારે મજબૂત બનાવવા માટે હજુ રોકાણની જરૂર છે. હવામાનના આંકડા એકત્ર કરવા, વૈજ્ઞાનિક દેખરેખ રાખવા અને સેટેલાઇટ સહિતની ટેક્નોલોજી વિકસાવવા માટે સતત ખર્ચ કરવો પડશે.સમયસર ચેતવણી મળે તો લોકો સુરક્ષિત સ્થળે પહોંચી શકે છે અને જાનમાલનું નુકસાન ઘટાડી શકાય છે. ખાસ કરીને દરિયાકાંઠાના વિસ્તારો, પહાડી ગામો અને પૂરગ્રસ્ત વિસ્તારો માટે આવી વ્યવસ્થા ખૂબ ઉપયોગી સાબિત થઈ શકે છે.
ADVERTISEMENT
9/10
COP31ના પહેલા દિવસની ચર્ચામાં ખેતી, ખોરાક અને સ્વાસ્થ્યને ખાસ સ્થાન આપવામાં આવ્યું હતું. તેનું કારણ એ છે કે જળવાયુ પરિવર્તનની અસર આ ત્રણેય ક્ષેત્રો પર એકસાથે પડી રહી છે.ખેડૂતો માટે સમયસર વરસાદ ખૂબ જરૂરી છે. પરંતુ બદલાતા વાતાવરણને કારણે ક્યાંક વરસાદ મોડો પડે છે, તો ક્યાંક ટૂંકા સમયમાં વધારે વરસાદ થાય છે. આ ઉપરાંત લાંબા સમય સુધી ગરમી રહે તો પાકની વૃદ્ધિ અને ઉત્પાદન પર અસર થઈ શકે છે.ભારત જેવા ખેતી આધારિત દેશ માટે આ સ્થિતિ વધારે ચિંતાજનક છે. કારણ કે વરસાદની પેટર્નમાં ફેરફારથી સિંચાઈ, પાકનું ઉત્પાદન અને ખેડૂતોની આવક પર અસર પડી શકે છે. જો ઉત્પાદન ઘટે તો ખાદ્ય પદાર્થોના ભાવમાં પણ વધારો થઈ શકે છે.આ સમસ્યાનો સામનો કરવા માટે ઓછા પાણીમાં ઉગતા પાક, સારી સિંચાઈ વ્યવસ્થા, હવામાન આધારિત ખેતી અને ખેડૂતોને સમયસર આગોતરી માહિતી આપવી જરૂરી બનશે.
10/10
અંતાલ્યામાં યોજાઈ રહેલા COP31 સંમેલનના પહેલા દિવસની ચર્ચાએ દુનિયા સામે એક મોટો સવાલ ઊભો કર્યો છે. જળવાયુ પરિવર્તનના જોખમો વિશે હવે પૂરતા વૈજ્ઞાનિક પુરાવા છે, પરંતુ આ જોખમ ઘટાડવા માટે દેશો કેટલાં ઝડપથી પગલાં લેશે તે સૌથી અગત્યનું છે.વિકાસશીલ દેશોને સ્વચ્છ ઊર્જા, આરોગ્ય સેવાઓ, ખેતી અને કુદરતી આફતો સામે રક્ષણ મેળવવા માટે નાણાકીય મદદની જરૂર છે. સાથે જ નવી ટેક્નોલોજી અને વૈજ્ઞાનિક જાણકારી પણ ઉપલબ્ધ કરાવવી પડશે.દુનિયાએ હવે માત્ર તાપમાનના આંકડા પર ચર્ચા કરવાને બદલે સામાન્ય લોકોના જીવનને સુરક્ષિત રાખવા પર ધ્યાન આપવું પડશે. ગરમીથી બચાવ, સ્વચ્છ પાણી, પૂરતી આરોગ્ય સેવાઓ, ખેડૂતોને મદદ અને કુદરતી આફતોની સમયસર ચેતવણી જેવા મુદ્દાઓ પર કામ કરવું જરૂરી છે.એક તરફ ગ્લોબલ વોર્મિંગ અને બીજી તરફ અલ નીનોની અસર વચ્ચે વર્ષ 2026 અને 2027 દુનિયા માટે ખૂબ અગત્યનાં સાબિત થઈ શકે છે. જો દેશો સમયસર સ્વચ્છ ઊર્જા તરફ આગળ નહીં વધે અને જળવાયુ પરિવર્તન સામે નક્કર પગલાં નહીં લે, તો તેની કિંમત માનવ સ્વાસ્થ્ય, ખેતી, ખોરાક અને અર્થતંત્રે ચૂકવવી પડી શકે છે.
સંકળાયેલા મુદ્દાઓ
ટોપ સ્ટોરીઝ