વટહુકમ / હવે 9 નહીં, 12-12 કલાક સુધી કામ કરવું પડશે! એક્ટમાં ગુજરાત સરકારનો મહત્વનો સુધારો

Gujarat Factory Act : ગુજરાતમાં ફેક્ટરી એક્ટને લઈ સૌથી મોટા સમાચાર સામે આવ્યા છે. વાસ્તવમાં રાજ્યમાં છેલ્લા કેટલાય સમયથી ચર્ચા હતી કે, મહિલાઓને રાત્રિના સમયે નોકરી કરવાની છૂટ મળશે. જોકે હવે આ મામલે એક મોટી અપડેટ સામે આવી છે. વિગતો મુજબ ગુજરાત સરકારે કામદારો માટે અને નવી રોજગારીની તકો ઉભી કરવાના આશયથી કામના કલાકોમાં વધારો કર્યો છે, એટલું જ નહીં મહિલાઓને રાત્રિના સમયે પણ કામ કરવાની મંજૂરી આપી છે. આ અંગે કાયદામાં સુધારો કરવા માટે એક વટહુકમ બહાર પાડવામાં આવ્યો છે જેને વિધાનસભાના આગામી સત્રમાં કાયદાનું સ્વરૂપ અપાશે.

વટહુકમ પ્રમાણે કામના કલાકો 9 થી વધારીને 12 કરવામાં આવ્યા છે. જે સપ્તાહમાં મહત્તમ 48 કલાક છે. જે કિસ્સામાં કામદારો 12 કલાકની શિફ્ટમાં કામ કરે છે ત્યાં છ કલાક સતત કામ કર્યા પછી તેમને 30 મિનિટનો વિરામ આપવો પણ ફરજિયાત છે. રાજ્ય સરકારે ફેક્ટરી એક્ટની જોગવાઇમાં સુધારા કર્યા છે.

કેટલીક કડક સલામતી માર્ગદર્શિકાઓ

એક મહત્વપૂર્ણ ફેરફારમાં કેટલીક કડક સલામતી માર્ગદર્શિકાઓને આધીન રાજ્ય સરકાર હવે મહિલાઓને વાણિજ્યિક સંસ્થાઓમાં ચોવીસ કલાક કામ કરવાની પરવાનગી આપશે. શ્રમ વિભાગના ઉચ્ચ અધિકારીએ જણાવ્યું કે, નવો વટહુકમ લાગુ થયા પછી જો ઉદ્યોગ તમામ જરૂરી સલામતીના નિયમોનું પાલન કરે તો સંમતિ આપતી મહિલાઓ રાત્રિ શિફ્ટમાં કામ કરી શકે છે.

એક ક્વાર્ટરમાં 75 કલાકને બદલે 125 કલાકનો ઓવરટાઇમ

રાજ્ય સરકારે ફેક્ટરીઓના માલિકોને એક ક્વાર્ટરમાં 75 કલાકને બદલે 125 કલાકનો ઓવરટાઇમ આપવાની પણ મંજૂરી આપી છે. કર્મચારીઓ તેમના કામના ઓવરટાઇમ કલાકો માટે બમણા પગાર માટે પાત્ર રહેશે.આ વટહુકમ સાથે કર્મચારીઓ હવે ચાર દિવસ માટે 12 કલાકની શિફ્ટમાં કામ કરી શકે છે, જેનાથી ઉદ્યોગને તેમની જરૂરિયાત મુજબ ફ્લેક્સીબલ શિફ્ટ સમય અપનાવવાની મંજૂરી મળે છે.

ગેઝેટ નોટિફિકેશનમાં જણાવાયું છે કે, ફેક્ટરી (ગુજરાત સુધારો) વટહુકમ 2025 બહાર પાડવામાં આવ્યો છે કારણ કે રાજ્ય સરકાર આર્થિક પ્રવૃત્તિઓને વેગ આપવા, રાષ્ટ્રીય મહત્વના રોકાણને આકર્ષવા અને રોજગારી પેદા કરવા માટે ફેક્ટરીઓને છૂટછાટ આપવા માંગે છે. સરકારે ગેઝેટ નોટિફિકેશનમાં જણાવ્યું હતું કે, વિધાનસભાનું સત્ર ચાલુ ન હોવાથી એક વટહુકમ બહાર પાડવામાં આવી રહ્યો છે.

મહિલાઓ માટે રાત્રિ શિફ્ટ

મહિલા કર્મચારીઓ માટે એક મોટો સુધારો કરવામાં આવ્યો છે. મહિલા કર્મચારીઓને હવે રાત્રિ શિફ્ટમાં કામ કરવાની છૂટ છે. ગુજરાત સરકારે મહિલાઓને સાંજે 7 વાગ્યાથી સવારે 6 વાગ્યા સુધી રાત્રિ શિફ્ટમાં કામ કરવાની છૂટ આપી છે. પરંતુ આ માટે તેમની સુરક્ષા સંબંધિત કેટલીક શરતો પૂરી કરવી પડશે.

આ માટે એ જોવું જરૂરી રહેશે કે જો તેઓ રાત્રિ શિફ્ટમાં કામ કરી રહ્યા હોય તો ફેક્ટરીમાં તેમની સલામતી માટે સંપૂર્ણ વ્યવસ્થા હોવી જોઈએ. ઉદાહરણ તરીકે જાતીય સતામણીના કૃત્યો અટકાવવા માટે જરૂરી પગલાં લેવા જોઈએ. તેમને કામ, રજા, આરોગ્ય અને સ્વચ્છતાના સંદર્ભમાં યોગ્ય કાર્યકારી પરિસ્થિતિઓ આપવી જોઈએ. ઉપરાંત શરતોમાં એવું પણ કહેવામાં આવ્યું છે કે, ફેક્ટરીની અંદર જ નહીં પરંતુ ફેક્ટરીની આસપાસ અને બહાર પણ પ્રકાશ હોવો જોઈએ, તે ખૂબ અંધારું ન હોવું જોઈએ અને સીસીટીવી કવરેજ હોવું જોઈએ. ઉપરાંત, રાત્રિ શિફ્ટમાં કામ કરતી મહિલા કામદારો 10 થી ઓછી બેચમાં ન હોવી જોઈએ. ઉપરાંત તેમને પરિવહન સુવિધા આપવી જોઈએ. જોકે એ પણ સ્પષ્ટ કરવામાં આવ્યું છે કે, કોઈપણ મહિલા માટે રાત્રિ શિફ્ટમાં કામ કરવું ફરજિયાત રહેશે નહીં અને જે મહિલાઓ રાત્રિ શિફ્ટમાં કામ કરવામાં રસ ધરાવતી હશે તેમની લેખિત સંમતિ લેવામાં આવશે.

આ પણ વાંચો : VIDEO : ખેડાની રાઇસ મિલમાં ફાટી નીકળી ભયાનક આગ, દૂર સુધી દેખાયા ધુમાડાના ગોટેગોટા

હવે જાણો સંભવિત શરતો શું હશે?

• કર્મચારીઓ સામે જાતીય સતામણી અથવા આવા કોઈપણ કૃત્યને રોકવા માટે પગલાં લેવામાં આવ્યા છે.
• ફેક્ટરીમાં મહિલાઓને રજા આપવામાં આવે અને આરોગ્ય અને સ્વચ્છતાના સંદર્ભમાં યોગ્ય કાર્યકારી પરિસ્થિતિઓ હોય તેની ખાતરી કરવી જોઈએ.
• તેમની ફરિયાદો સાંભળવાની વ્યવસ્થા હોવી જોઈએ.
• ફેક્ટરીની આસપાસ અને બહાર લાઇટ અને CCTV કેમેરા હોવા જોઈએ.
• રાત્રિ શિફ્ટમાં મહિલા કામદારો 10 થી ઓછા બેચમાં ન હોવા જોઈએ.
• સુરક્ષા વ્યવસ્થા હોવી જોઈએ, મહિલા રક્ષકો હોવા જોઈએ
• પરિવહન સુવિધા હોવી જોઈએ, રસ્તો કાળજીપૂર્વક પસંદ કરવો જોઈએ જેથી કોઈ પણ મહિલા કર્મચારીને પહેલા ઉપાડવામાં ન આવે અને છેલ્લે ન છોડવામાં આવે.

બધા જ સમાચાર અને અપડેટ્સ મેળવવા માટે પ્લે સ્ટોર/ એપ સ્ટોર પર જઈને અથવા આ લાઈન પર ક્લિક કરીને ડાઉનલોડ કરો અમારી લેટેસ્ટ એપ