વૈશ્વિક બજાર / શું દેશમાં પેટ્રોલ-ડીઝલના ભાવમાં થશે ઘટાડો! વિશ્વના આ બે દેશોના લીધે માર્કેટમાં નવાજૂનીના સંકેત

• આગામી સમયમાં કાચા તેલના ભાવમાં ઘટાડો
• ચીનમાં કડક પ્રતિબંધ વચ્ચે માંગમાં ઘટાડો થયો
• કાચા તેલ 10 મહિનાના સૌથી નીચલા સ્તરે પહોચ્યું

ચીનમાં કડક COVID-19 પ્રતિબંધો સામે લોકો રસ્તા પર ઉતરી આવ્યા છે. આ કારણે કામ અટકી ગયું છે અને તેની અસર કાચા તેલની કિંમતો પર દેખાવા લાગી છે. ચીન ક્રૂડ ઓઈલનો સૌથી મોટો આયાતકાર છે. ત્યાં થઈ રહેલા પ્રદર્શનોને કારણે ક્રૂડ ઓઈલની સપ્લાઈ પ્રભાવિત થઈ હતી, જેના કારણે વૈશ્વિક બજારમાં ક્રૂડ ઓઈલની કિંમતોમાં ઘટાડો થયો છે. બ્રેન્ટ ક્રૂડ અગાઉના દિવસે $2.43 અથવા 2.9% ઘટીને $81.20 પ્રતિ બેરલ થઈ ગયું હતું. WTI ઘટીને $71 અને ક્રૂડ MCX પર રૂ.6100 ની નીચે સરકી ગયું. આ રીતે કાચા તેલ 10 મહિનાના સૌથી નીચલા સ્તરે પહોંચી ગયું છે.

ક્રૂડની કિંમત કેટલી ઘટી શકે છે?
નિસાન સિક્યોરિટીઝના જનરલ મેનેજર હિરોયુકી કિકુકાવાએ કહ્યું- 'ચીનમાં કોવિડ-19ના વધતા કેસોને કારણે કડક પ્રતિબંધોને કારણે ઈંધણની માંગ પર અસર પડી છે.' તેમણે કહ્યું કે WTIની ટ્રેડિંગ રેન્જ $70 થી $75 સુધી ઘટવાની ધારણા છે. ઉત્પાદન અંગે ઓપેક દેશોની આગામી બેઠકના પરિણામો અને જો યુએસ સહિતના જી-7 દેશો રશિયન તેલ પર પ્રાઇસ કેપ લાદશે તો બજારમાં ક્રૂડના ભાવ અસ્થિર રહી શકે છે.

તેલ બજારમાં મંદી
ચીન રાષ્ટ્રપતિ શી જિનપિંગની ઝીરો-કોવિડ નીતિ પર અડગ છે, જ્યારે વિશ્વના મોટાભાગના દેશોએ નિયંત્રણો હટાવી લીધા છે. કોવિડના કડક પ્રતિબંધો વિરુદ્ધ ચીનની રસ્તાઓમાં પ્રદર્શન ચાલી રહ્યું છે. શાંઘાઈમાં રવિવારે રાત્રે સેંકડો દેખાવકારો અને પોલીસ વચ્ચે ઘર્ષણ થયું હતું. Emory Fund Management Inc.ના CEO ટેત્સુ એમોરીએ કહ્યું- 'ચીનમાં માંગને લઈને વધતી ચિંતા અને ઓઈલ ઉત્પાદકો તરફથી સ્પષ્ટ સંકેતોના અભાવને કારણે ઓઈલ માર્કેટમાં મંદીનું સેન્ટિમેન્ટ ઊભરી રહ્યું છે. 

4 ડીસેમ્બરના રોજ બેઠક યોજાશે
ટેત્સુ એમરીએ જણાવ્યું હતું કે જ્યાં સુધી OPEC+ ઉત્પાદન ક્વોટામાં વધુ કાપ પર સંમત ન થાય અથવા યુએસ તેના વ્યૂહાત્મક પેટ્રોલિયમ અનામતને ફરીથી લોડ કરવા આગળ વધે ત્યાં સુધી તેલના ભાવમાં વધુ ઘટાડો થઈ શકે છે. ઓર્ગેનાઈઝેશન ઓફ ધ પેટ્રોલિયમ એક્સપોર્ટિંગ કન્ટ્રીઝ (OPEC) અને રશિયા સહિત તેના સહયોગી, OPEC+ તરીકે ઓળખાય છે. તેમની બેઠક 4 ડિસેમ્બરે યોજાવા જઈ રહી છે. ઑક્ટોબરમાં, OPEC+ 2023 સુધી તેના ઉત્પાદનના લક્ષ્યાંકમાં પ્રતિદિન 2 મિલિયન બેરલનો ઘટાડો કરવા સંમત થયા હતા.

રશિયન તેલના ભાવો પર ભાવ મર્યાદા
ગ્રૂપ ઓફ સેવન (G7) અને યુરોપિયન યુનિયન રશિયન ઓઈલ પર પ્રતિ બેરલ 65-70 ડોલરની કિંમતની મર્યાદા લાદવાનું વિચારી રહ્યા છે. યુક્રેન પર હુમલા બાદથી પશ્ચિમી દેશોએ રશિયા પર અનેક રીતે પ્રતિબંધો લગાવ્યા છે. આ દેશો તેના તેલ પર માર્કેટ કેપ લગાવીને રશિયાને આર્થિક રીતે નબળું પાડવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા છે.

કિંમત કેપ શું છે?
યુક્રેન સાથેના યુદ્ધને કારણે રશિયા અનેક આર્થિક પ્રતિબંધોનો સામનો કરી રહ્યું છે. આમાંના મોટાભાગના પ્રતિબંધો અમેરિકા સહિત પશ્ચિમી દેશો દ્વારા લાદવામાં આવ્યા છે. ભાવ મર્યાદા આ આર્થિક પ્રતિબંધનો એક ભાગ છે. આ અંતર્ગત G7માં સામેલ દેશો રશિયન તેલની કિંમતો નક્કી કરશે. અત્યારે રશિયા પોતાના ભાવે તેલ વેચી રહ્યું છે. જો પ્રાઇસ કેપ 65 થી 70 ડોલરની વચ્ચે રહેશે તો ભારત માટે પણ આવી જ સ્થિતિ હશે.